Według przedstawicieli kierownictwa Ministerstwa Cyfryzacji, inwestycje w edukację, innowacje oraz suwerenność technologiczną mają wzmocnić gospodarkę. Celem resortu jest stworzenie państwa cyfrowego, przyjaznego i bezpiecznego dla obywateli.
Żyjemy w trudnych czasach, choć zdaniem niektórych obserwatorów – fascynujących. Po wielu latach względnego spokoju sytuacja geopolityczna staje się coraz bardziej niepokojąca. Jednocześnie jesteśmy świadkami niespotykanego w historii rozwoju technologii. Wśród zwykłych ludzi to zjawisko również wzbudza rosnące obawy. Jednak środowisko teleinformatyczne nie ma wątpliwości. Kto nie idzie naprzód, ten się cofa. Dlatego trzeba cyfryzować zarówno społeczeństwo, jak i gospodarkę.
Jak podkreślają przedstawiciele kierownictwa Ministerstwa Cyfryzacji, inwestycje w edukację, innowacje oraz suwerenność technologiczną mają wzmocnić gospodarkę. Chodzi o zapewnienie bezpieczeństwa państwa i pozycji Polski na arenie międzynarodowej. Podejmowane mają być konkretne działania: od opracowania i wdrożenia przepisów prawa, poprzez budowę zaplecza technologicznego, prace badawcze, współpracę międzynarodową oraz krajową między sektorami i branżami.
Rozwój krajowej infrastruktury AI
– W latach 2026–2027 skoncentrujemy się na budowie przyjaznego i bezpiecznego państwa cyfrowego – podkreśla Krzysztof Gawkowski, wicepremier i minister cyfryzacji. – Jego nadrzędnym celem będzie realna poprawa jakości życia Polaków. Fundamentem tej wizji jest wzmocnienie Krajowego Systemu Cyberbezpieczeństwa. Realizujemy ją poprzez wdrażanie nowoczesnych regulacji, które zapewniają lepszą ochronę danych oraz stabilność usług, z których obywatele korzystają każdego dnia.
Przez najbliższe dwa lata Ministerstwo będzie przez cały czas wspierało rozwój krajowej infrastruktury sztucznej inteligencji (AI) oraz polskich modeli językowych. Mamy zbudować własny ekosystem technologiczny, dzięki czemu Polska zyska większą cyfrową i naukową suwerenność w Europie. W 2026 roku planuje się zakończenie prac nad projektami polityki AI oraz półprzewodników, a także założeń do polityki dotyczącej technologii kwantowych. W ten sposób powstaną strategiczne ramy dla rozwoju nowoczesnych technologii w Polsce.
Zamierzamy inwestować w infrastrukturę dla zwiększenia mocy obliczeniowej, szczególnie poprzez budowę dwóch fabryk AI: w Poznaniu i Krakowie. Mają one zapewnić dostęp do superkomputerów, centrów danych i szkoleń. Dzięki temu będą służyć zespołom badawczym oraz firmom technologicznym. Technologie AI będą wprowadzane także do administracji publicznej, co przyczyni się do jej większej innowacyjności, uczyni ją bardziej przyjazną i sprawną.
Nowa Strategia
W ciągu najbliższych miesięcy ma nastąpić finalizacja prac nad nową Strategią Cyfryzacji Państwa do 2035 r. i wdrażanie jej założeń w życie. Jak podkreślają jej twórcy, to ponadsektorowy dokument strategiczny w dziedzinie informatyzacji państwa, określający nadrzędny cel, jakim jest poprawa jakości życia obywateli poprzez cyfryzację do 2035 r. Jego realizacja będzie możliwa tylko dzięki interwencji w wielu obszarach wykraczających poza tradycyjnie definiowany dział administracji informatyzacja.
Zaplanowane cele obejmują szerokie spektrum zagadnień, począwszy od kwestii horyzontalnych, poprzez płaszczyznę państwa i jego obywateli, na gospodarce i rozwoju technologii kończąc. Takie podejście pozwoli na stworzenie nowoczesnej, przekrojowej i odpowiadającej na aktualne wyzwania wizji rozwoju cyfrowego. Będzie ona bazowała na trendach europejskich i globalnych, wynikając z diagnozy obecnego stanu informatyzacji państwa oraz odpowiadając na formułowane oczekiwania społeczne.
Jednak wdrażanie Strategii nie może się odbywać w oderwaniu od otoczenia – zarówno krajowego, jak i unijnego. Sformułowane cele znajdują odzwierciedlenie i są uszczegółowione w wielu już obowiązujących dokumentach lub będą spójne z nowymi, które są w tej chwili opracowywane, takie jak Strategia Cyberbezpieczeństwa RP, Narodowy Plan Szerokopasmowy, Program Rozwoju Kompetencji Cyfrowych, Program Otwierania Danych, Polityka Rozwoju Sztucznej Inteligencji czy Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji.
Nasza wizja na 2035 r. koncentruje się na człowieku i tym, jak najskuteczniej poprawić jakość życia obywateli, twierdzą autorzy Strategii. Za dziesięć lat wizyta w urzędzie będzie czymś wyjątkowym – wszystkie najważniejsze usługi będą dostępne przez telefon, z każdego miejsca w kraju. Państwowe systemy same wykryją, iż jakieś działanie powinno być podjęte i zaproponują rozwiązanie. Obywatel czy przedsiębiorca nigdy nie będzie musiał dwa razy podawać tych samych danych – urzędy same się nimi wymienią dzięki pełnej interoperacyjności systemów i rejestrów. Dzięki planowanej poprawie koordynacji między różnymi częściami administracji unikniemy dublowania rozwiązań i niespójności, a tym samym marnowania publicznych pieniędzy.
Naturalnie intensywny rozwój cyfrowej administracji wymaga inwestycji – w infrastrukturę, kompetencje urzędników i zapewnienie najwyższego poziomu bezpieczeństwa systemom państwowym i tym, które dla państwa mają istotne znaczenie. To szczególnie istotne wobec poważnego pogorszenia międzynarodowej sytuacji bezpieczeństwa i wzrostu cyberprzestępczości. Ale bezpieczeństwo postrzegane jest znacznie szerzej – również w kontekście zdrowia psychicznego czy ochrony obywateli przed szkodliwymi treściami. Dlatego w 2035 r. polscy obywatele muszą mieć nie tylko wysokie kompetencje w korzystaniu z technologii cyfrowych, ale też świadomość, jak korzystać z nich w zdrowy sposób, a czasem – kiedy warto się po prostu odłączyć. Rozwój sfery cyfrowej musi być zrównoważony – z perspektywy psychologicznej, pracowniczej i klimatycznej.
Cele do osiągnięcia do 2035 r.
– Przynajmniej podstawowe kompetencje cyfrowe będzie miało 85 procent obywateli;
– 100 proc. projektów IT o publicznym zastosowaniu realizowanych zgodnie z jednolitymi standardami i rekomendacjami Architektury Informacyjnej Państwa;
– 100 proc. podmiotów realizujących zadania publiczne pracuje w systemie elektronicznego zarządzania dokumentami;
– 100 proc. spraw prowadzonych przez te podmioty załatwianych jest elektronicznie;
– 20 milionów Polaków posiada portfel tożsamości cyfrowej;
– Wszystkie najważniejsze e-usługi dostępne są w aplikacji mObywatel;
– 100 jednostek chorobowych diagnozowanych wspomagająco z wykorzystaniem AI;
– Przynajmniej 1,5 mln specjalistów ICT;
– 100 proc. jednostek administracji publicznej udostępniających e-płatności;
– 50 proc. firm wykorzystujących narzędzia AI;
– 5 proc. PKB przeznaczane na cyfryzację od 2035 roku.
Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji
– Nasza strategia na najbliższe lata obejmuje rozwój sztucznej inteligencji oraz kluczowych rozwiązań cyfrowych, takich jak aplikacja mObywatel i e-Doręczenia – mówi Krzysztof Gawkowski. – Istotnym elementem jest także objęcie szczególną ochroną wrażliwych sektorów gospodarki oraz skuteczne reagowanie na incydenty krytyczne. Równolegle będziemy intensywnie pracować nad ochroną dzieci w sieci, walką z dezinformacją oraz podnoszeniem kompetencji cyfrowych, prowadząc między innymi szeroko zakrojone programy edukacyjne. Budujemy stabilną i bezpieczną cyberprzestrzeń, która stanie się odpornym filarem dla całego społeczeństwa i nowoczesnej gospodarki. Ministerstwo będzie wspierało rozwój krajowej infrastruktury sztucznej inteligencji oraz polskich modeli językowych. Zbudujemy własny ekosystem technologiczny, dzięki czemu Polska zyska większą cyfrową i naukową suwerenność w Europie. Uruchomimy piaskownice regulacyjne i technologiczne, które pozwolą bezpiecznie testować i prototypować rozwiązania AI.
– Wprowadzamy technologie AI do administracji publicznej, aby uczynić ją bardziej innowacyjną – dodaje Dariusz Standerski, sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji. –Wspieramy podnoszenie kwalifikacji w zakresie AI poprzez szkolenia i webinaria. Celem tych działań jest stworzenie systemu wspierającego bezpieczny rozwój sztucznej inteligencji w Polsce i wzmocnienie miejsca naszego kraju w cyfrowej transformacji Europy. Ministerstwo pracuje nad wprowadzeniem do polskiego porządku prawnego przepisów unijnego rozporządzenia o systemach sztucznej inteligencji (AI Act). Umożliwi to powstanie piaskownic regulacyjnych dla przedsiębiorców i samorządów. Przepisy te wprowadzą procedury chroniące użytkowników, a równocześnie wesprą rozwój innowacji.
W obszarze legislacji planuje się ponadto uruchomienie piaskownic regulacyjnych sztucznej inteligencji. Ministerstwo Cyfryzacji zamierza uruchomić pierwszą w Polsce piaskownicę regulacyjną do 2 sierpnia 2026 r. Umożliwi ona przedsiębiorcom bezpieczne testowanie rozwiązań AI. Jest to realizacja zobowiązań Polski wobec Unii Europejskiej. Równolegle mają zostać stworzone piaskownice technologiczne, które umożliwią administracji publicznej, w tym jednostkom samorządu terytorialnego, bezpieczne prototypowanie i testowanie rozwiązań AI w kontrolowanym środowisku. W portalu sztucznej inteligencji (ai.gov.pl) będzie utworzona sekcja poświęcona piaskownicom, która stanie się punktem wejścia do ekosystemu AI obejmującego piaskownice regulacyjne i technologiczne, infrastrukturę obliczeniową fabryk AI oraz gotowe rozwiązania, m.in. stale rozwijany polski model językowy PLLuM. Ministerstwo będzie również kontynuować prace badawcze dotyczące wpływu rozwoju sztucznej inteligencji na gospodarkę, cyberbezpieczeństwo, higienę cyfrową oraz na rynek pracy, ze szczególnym uwzględnieniem nowych i prognozowanych zawodów. Równolegle monitorowane będą potrzeby przedsiębiorców w zakresie piaskownic regulacyjnych.
– Zaczęliśmy wdrażanie Strategii Cyfryzacji Państwa do 2035 roku – zwraca uwagę Dariusz Standerski. – Priorytety tej Strategii to podniesienie kompetencji cyfrowych obywateli oraz cyfrowa transformacja wszystkich obszarów funkcjonowania państwa. Chcemy zmienić sposób, w jaki obywatele, przedsiębiorcy i instytucje załatwiają sprawy urzędowe.
Upowszechniony zostanie system EZD RP (System Zarządzania Dokumentami), a e-Doręczenia już stały się podstawową formą komunikacji z podmiotami publicznymi. Równocześnie rozwijana jest aplikacja mObywatel. Od grudnia ubiegłego roku dostępny jest w niej wirtualny asystent, a niedługo pojawią się kolejne funkcjonalności, w tym Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej, który ma być uruchomiony do końca 2026 roku. Umożliwi on łatwe potwierdzanie tożsamości w całej Unii Europejskiej. Docelowo, zgodnie ze Strategią, wszystkie najważniejsze e-usługi mają być dostępne w aplikacji do 2035 r.
– Wśród planów resortu jest ukończenie budowy platformy GovTech – twierdzi Rafał Rosiński, podsekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji. – Ma ona stać się realnym pomostem między administracją publiczną a biznesem, startupami i środowiskiem naukowym. Stawiamy na stałą współpracę i wspólne wypracowywanie rozwiązań, które pozwolą polskim technologiom rozwijać się i skutecznie konkurować na rynkach międzynarodowych. Temu celowi służy także zespół IC Team, w którego pracach uczestniczą przedstawiciele administracji, biznesu, nauki oraz organizacji branżowych. Rozwój innowacji to nie tylko obecność Polski na najważniejszych wydarzeniach technologicznych na świecie, ale także działania prowadzone blisko obywateli. Dlatego inwestujemy w warsztaty Smart City i Smart Village. Wspierają one samorządy w tworzeniu nowoczesnych rozwiązań odpowiadających na realne potrzeby lokalnych społeczności. To połączenie globalnej promocji Polski z lokalną współpracą i praktyką.
Cyberbezpieczeństwo
Ze względu na położenie Polski oraz rosyjską agresję na Ukrainę wzmacnianie cyberbezpieczeństwa państwa stanowi fundamentalny warunek dla zachowania bezpieczeństwa w całej Unii Europejskiej. Dlatego w ciągu najbliższych dwóch lat Ministerstwo Cyfryzacji będzie kontynuowało działania, dzięki którym Polska ma być jednym z najbezpieczniejszych cyfrowo państw w Europie. Resort będzie pracował nad projektami legislacyjnymi i innymi inicjatywami, które pomogą lepiej chronić obywateli, sektor publiczny i infrastrukturę krytyczną przed narastającymi zagrożeniami w sferze cyfrowej.
– Zaplanowaliśmy rekordowe nakłady na rozwój krajowego systemu cyberbezpieczeństwa, w tym wdrożenie unijnej dyrektywy NIS2 – ujawnia Paweł Olszewski, sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji. – Przepisy te zobowiążą wszystkie podmioty najważniejsze i ważne do stosowania określonych środków ochrony – zarówno wewnątrz organizacji, jak i w łańcuchach dostaw. Równolegle budujemy Centrum Cyberbezpieczeństwa NASK oraz rozwijamy portal cyber.gov.pl, który umożliwia zgłaszanie incydentów i dostęp do fachowej wiedzy, wzmacniając odporność całego państwa.
Higiena cyfrowa
Do ważnych działań Ministerstwa Cyfryzacji należy kompleksowa ochrona dzieci przed szkodliwymi treściami i zjawiskami w internecie. Walka z dezinformacją, z którą spotykają się w internecie zarówno dzieci, jak i dorośli, zajmuje istotne miejsce w planach Ministerstwa Cyfryzacji na najbliższe dwa lata. Ministerstwo Cyfryzacji i NASK będą organizowały kampanie społeczne poświęcone przeciwdziałaniu dezinformacji. W resorcie cyfryzacji powstają również Krajowe Ramy Przeciwdziałania Dezinformacji – dokument, który uporządkuje działania państwa w tym obszarze.
– Ochrona dzieci przed szkodliwymi treściami w internecie to jeden z priorytetów Ministerstwa Cyfryzacji – podkreśla Paweł Olszewski. – W latach 2026-2027 planujemy działania budujące cyfrową odporność dzieci oraz podnoszące kompetencje dorosłych, aby mogli skutecznie chronić młodych użytkowników sieci. Do końca roku szkolnego 2025/2026 kontynuowane będą działania pod hasłem „Włącz szacunek. Wyłącz hejt”, realizowane wspólnie z NASK i ABW. Wspieramy szkoły, rodziców i uczniów w walce z cyberprzemocą. Rodzice i nauczyciele będą mogli zdobywać wiedzę i kompetencje cyfrowe w programie Centralnego Ośrodka Informatyki „Cyfrowe Mosty”, a we współpracy z NASK będziemy dalej realizować program Cyberprofilaktyka. Są to szkolenia dla uczniów i kadry pedagogicznej dotyczące bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w sieci, w tym przeciwdziałania dezinformacji. Na lata 2026-2027 zaplanowaliśmy wiele działań wspierających rozwój kompetencji cyfrowych Polek i Polaków we wszystkich grupach wiekowych. Szczególny nacisk kładziemy na młode pokolenie. Kontynuujemy programy rozwijające talenty informatyczne oraz inwestycje w nowoczesne wyposażenie szkół, w tym zestawy do nauczania zdalnego, a także laboratoria AI i STEM. Równolegle będziemy prowadzić szkolenia dla obywateli i administracji publicznej z zakresu bezpiecznego i odpowiedzialnego wykorzystania sztucznej inteligencji oraz kampanie edukacyjne budujące świadomość technologiczną.
Zarządzanie danymi
W najbliższych latach Ministerstwo Cyfryzacji będzie kontynuowało prace nad przepisami, które tworzą otoczenie prawne dla zarządzania danymi w Polsce. Polska będzie także uczestniczyła w pracach nad unijnymi przepisami, które mają za zadanie uporządkować i uprościć prawo cyfrowe w Unii Europejskiej, czyli nad pakietem regulacyjnym zwanym omnibusem cyfrowym. Ma on za zadanie uporządkować i skonsolidować następujące przepisy UE:
• RODO;
• akt w sprawie danych (DA);
• akt w sprawie zarządzania danymi (DGA);
• dyrektywa w sprawie otwartych danych (ODD);
• rozporządzenie w sprawie swobodnego przepływu danych nieosobowych (FFOD).
Komunikacja elektroniczna
– Będziemy rozwijać krajowe przepisy dotyczące zarządzania danymi oraz aktywnie uczestniczyć w tworzeniu unijnego pakietu omnibus cyfrowy, który uporządkuje i uprości prawo cyfrowe w UE. Jednocześnie kontynuowane będą szkolenia dla pracowników administracji centralnej i samorządowej z zakresu zarządzania danymi. Priorytetem resortu w obszarze telekomunikacji jest także zapewnienie powszechnego dostępu do sieci i eliminacja tak zwanych białych plam. W tym celu będziemy kontynuować prace nad wdrożeniem przepisów tzw. megaustawy wprowadzającej do polskiego prawa unijny Gigabit Infrastructure Act (GIA). Nowe regulacje mają ułatwić rozwój sieci gigabitowych, zwiększyć dostęp do infrastruktury telekomunikacyjnej i przyspieszyć inwestycje, zwłaszcza na terenach trudno dostępnych i komercyjnie nieopłacalnych – podsumowuje Michał Gramatyka, sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji.
Nowe podejście do cyfryzacji
– Koniec z silosowością, która sprawia, iż poszczególne części administracji nie widzą się wzajemnie, podwyższa koszty i radykalnie utrudnia budowę korzystnych dla obywateli rozwiązań;
– Pieniądze, ludzie i lepsza organizacja – specjaliści, którzy tworzą potencjał cyfrowy państwa nie mogą tego robić za płacę minimalną;
– kooperacja – międzynarodowa, ale też między państwem a uczelniami, społeczeństwem i biznesem. Współpraca, w której wszyscy – również międzynarodowe korporacje – dokładają swoje cegiełki do budowy wspólnego dobra;
– Obywatele – nowe rozwiązania nie mogą być wprowadzane kosztem bezpieczeństwa, zarówno w odniesieniu do cyberbezpieczeństwa, jak i do praw podstawowych;
– Sprawiedliwa transformacja cyfrowa – rozwijające się cyfrowe państwo musi dbać o klimat, prawa pracowników i wsparcie osób, których miejsca pracy są zagrożone przez technologię. Nie można też myśleć, iż technologia sama rozwiąże wszystkie problemy;
– Bezpieczeństwo – w cyberprzestrzeni, w wykorzystaniu AI, w bezpiecznym korzystaniu z technologii w ogóle – przede wszystkim przez dzieci.
Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji
Zapraszamy do lektury całego wydania magazynu (klikając w poniższą okładkę):
