Krajobraz Zagrożeń – 12.10.2026

cert.orange.pl 1 dzień temu

W tym tygodniu przyglądamy się temu, jak automatyzacja zmienia krajobraz zagrożeń – od operacji wspieranych przez agentową AI, przez ataki na systemy przemysłowe, aż po wykorzystanie krytycznych podatności w powszechnie stosowanych narzędziach. CyberXero pokazuje, jak połączenie modeli językowych z narzędziami ofensywnymi może zwiększać skalę ataków, również wobec celów w Polsce. Jednocześnie zagrożenia dla OT przypominają, iż do zakłócenia działania ważnych usług nie zawsze potrzeba zaawansowanych technik – czasem wystarczy słabo zabezpieczony dostęp zdalny. Uzupełnieniem przeglądu jest krytyczna podatność CVE-2026-21589 w produktach Atlassian, która pokazuje, jak gwałtownie analiza poprawek może przełożyć się na gotowy scenariusz ataku. Mamy coraz krótszy dystans między wykryciem słabości a możliwością jej wykorzystania, a tym samym coraz mniejszy margines na reakcję obrońców.

Na skróty:

    1. Zaawansowane zagrożenia: CyberXero: agentowa AI wspiera operacje przeciwko infrastrukturze krytycznej.
    2. OT: Zagrożenia dla OT w Polsce i na świecie – od haktywistów po grupy APT.
    3. CVE Tygodnia: CVE-2026-21589 — krytyczna podatność w produktach Atlassian.

Zaawansowane zagrożenia

CyberXero: agentowa AI wspiera operacje przeciwko infrastrukturze krytycznej

  • Polska wśród głównych kierunków działań. Według SOCRadar zajmuje drugie miejsce pod względem odnotowanej aktywności CyberXero. Badacze przeskanowali 284 polskie domeny, wskazując na kompromitacje sklepów internetowych i próby eksploitacji WordPressa dotyczące domen administracji państwowej.
  • Agentowa AI zwiększa skalę operacji ofensywnych. Operator miał wykorzystywać do 51 wyspecjalizowanych agentów Claude Code oraz framework PentAGI zintegrowany z serwerem Cobalt Strike. Automatyzacja wspierała rozpoznanie, wyszukiwanie podatności, testowanie poświadczeń i działania po uzyskaniu dostępu.
  • Obok ataków na platformy e-commerce raport opisuje działania przeciwko ukraińskim organizacjom energetycznym i komunalnym. Potwierdzono eksfiltrację danych z czterech ukraińskich organizacji, obejmującą łącznie ponad 628 tys. rekordów osób.

SOCRadar opisuje CyberXero jako finansowo motywowanego Initial Access Brokera (IAB), czyli podmiot specjalizujący się w uzyskiwaniu dostępu do systemów, który może następnie wykorzystać go do własnych działań lub udostępnić innym podmiotom. W analizowanej kampanii operator łączył masowe działania przeciwko aplikacjom internetowym z bardziej selektywnym rozpoznaniem organizacji związanych z ukraińską infrastrukturą krytyczną.

Istotnym elementem operacji było wykorzystanie agentowej AI do koordynowania zadań ofensywnych. Nie chodziło wyłącznie o wspomaganie analityka w pisaniu skryptów, ale o integrację agentów z narzędziami umożliwiającymi wykonywanie kolejnych etapów rozpoznania i eksploatacji.

Z perspektywy naszego krajobrazu zagrożeń szczególnie ważna jest informacja o aktywności operatora w Polsce. Według raportu SOCRadar Polska zajmuje drugie miejsce pod względem odnotowanej aktywności CyberXero, ustępując jedynie Ukrainie. Badacze przeskanowali 284 polskie domeny, opisując zarówno potwierdzone kompromitacje podmiotów e-commerce, jak i próby eksploitacji instalacji WordPress dotyczące domen administracji państwowej.

Wyniki te wskazują, iż Polska nie jest jedynie krajem sąsiadującym z obszarem intensywnych działań przeciwko Ukrainie, ale stanowi również bezpośredni obszar zainteresowania operatora. Automatyzacja rozpoznania pozwala prowadzić działania na dużą skalę, obejmując liczne domeny i publicznie dostępne aplikacje internetowe. Istotne jest jednak precyzyjne interpretowanie wyników. Obecność domeny na liście celów lub wykrycie podatności nie oznacza automatycznie skutecznego przejęcia systemu. Raport nie potwierdza, iż wszystkie 284 polskie domeny zostały skompromitowane, ani iż doszło do naruszenia systemów administracji państwowej. Wskazane przypadki kompromitacji e-commerce i próby eksploatacji należy traktować jako odrębne kategorie zdarzeń.

Masowa eksploitacja aplikacji internetowych

Pierwszy obszar działań koncentrował się na wyszukiwaniu podatnych instalacji WordPress i platform e-commerce, przejmowaniu paneli administracyjnych oraz wdrażaniu webshelli. Pozyskany dostęp i dane płatnicze mogły być wykorzystywane do dalszych operacji przestępczych lub monetyzowane. SOCRadar opisuje jeden z przebiegów, w którym zautomatyzowany proces przeskanował 4 708 celów, zidentyfikował 429 dostępnych paneli administracyjnych WordPress i wdrożył 32 webshelle w ciągu 61 sekund. Szerszy zbiór analizowanych celów obejmował ponad 56 tys. adresów URL. Wartości te pokazują potencjał automatyzacji na etapie rozpoznania i wykonywania powtarzalnych operacji. Nie należy jednak interpretować ich jako dowodu, iż pełna kompromitacja pojedynczej organizacji może być zawsze przeprowadzona w takim czasie.

Ukierunkowane rozpoznanie infrastruktury krytycznej Ukrainy

Drugi obszar obejmował selektywne działania przeciwko ukraińskim organizacjom energetycznym i komunalnym. Według raportu siedem podmiotów sektora energetycznego objęto ukierunkowanym rozpoznaniem. Wśród celów znalazły się organizacje związane z krajowym systemem przesyłu energii oraz duża prywatna grupa energetyczna. Analiza obejmowała 95 subdomen dwóch organizacji, powiązanych m.in. z pocztą elektroniczną, usługami VPN, systemami dyspozytorskimi i platformami danych. SOCRadar potwierdził eksfiltrację danych z czterech ukraińskich organizacji, obejmującą łącznie ponad 628 tys. rekordów osób. Zgodnie z raportem pozyskano dane 564 073 odbiorców, w tym adresy zamieszkania i numery kont, a także 213 340 wpisów dzienników dostępowych.

Agentowa AI jako mnożnik skali

Według SOCRadar operator przygotował środowisko obejmujące maksymalnie 51 wyspecjalizowanych agentów Claude Code. Poszczególne zadania obejmowały m.in. rekonesans, mapowanie subdomen, wyszukiwanie podatności, testowanie poświadczeń i eksfiltrację danych. Drugą warstwę stanowił framework PentAGI zintegrowany z serwerem Cobalt Strike za pośrednictwem API dostawcy modeli AI. W praktyce oznaczało to połączenie modeli językowych i agentowej orkiestracji z konwencjonalnymi narzędziami ofensywnymi. AI nie zastępowała całego łańcucha ataku, ale wspierała realizację i koordynację kolejnych zadań. Raport opisuje również logi sesji agentów dokumentujące wykonywane zadania, oceniane cele i odmowy modelu. Operator miał podejmować próby ponownego formułowania poleceń i otwierania nowych sesji po odmowie wykonania niektórych zadań. Pokazuje to, iż mechanizmy bezpieczeństwa modeli nie eliminują ryzyka, jeżeli agent dysponuje szerokimi uprawnieniami do narzędzi i infrastruktury.

Patrząc szerzej

Przypadek CyberXero ilustruje kierunek rozwoju operacji ofensywnych, w których agentowa AI zwiększa skalę, szybkość i równoległość działań. Operator nie musi opracowywać nowych technik, aby uzyskać przewagę – może integrować istniejące narzędzia z mechanizmami automatycznego planowania i wykonywania zadań. Najważniejszą zmianą jest zatem nie samo wykorzystanie LLM, ale możliwość połączenia go z dostępem do systemów, narzędziami ofensywnymi i automatycznym wykonywaniem powtarzalnych operacji.

Z perspektywy Polski szczególne znaczenie ma połączenie dwóch elementów: raportowanej aktywności wobec krajowych domen oraz możliwości prowadzenia masowego rozpoznania przy ograniczonym udziale człowieka. Warto zweryfikować, czy publicznie dostępne aplikacje i platformy zarządzające są odpowiednio zabezpieczone, a także czy monitoring pozwala wykrywać nietypowe działania na kontach administratorów, wdrażanie webshelli i nadużycia usług wystawionych do Internetu.

Więcej informacji:
https://socradar.io/blog/cyberxero-ai-iab-ukraine-critical-infrastructure/

OT

Zagrożenia dla OT w Polsce i na świecie – od haktywistów po grupy APT

  • Grupy APT mogą latami utrzymywać dostęp do sieci IT infrastruktury krytycznej. Amerykańskie agencje oceniają, iż Volt Typhoon przygotowuje w ten sposób możliwość późniejszego zakłócenia pracy OT.
  • Słabo zabezpieczony dostęp zdalny pozwala także haktywistom dotrzeć do systemów przemysłowych. Ich deklaracje o skutkach ataków wymagają jednak weryfikacji.
  • Zakłócenie jednego systemu OT może wpłynąć na wiele usług korzystających ze wspólnej infrastruktury. Dlatego warto mapować zależności i pojedyncze punkty awarii, ograniczać ekspozycję OT oraz wcześnie wykrywać próby przejścia z sieci IT do OT.

Systemy OT nadzorują i sterują procesami w elektrowniach, wodociągach czy zakładach produkcyjnych. Operatorzy obserwują pracę instalacji między innymi przez panele HMI, a sterowniki PLC wykonują zadania związane z działaniem urządzeń. Adwersarz może szukać dostępu do tych systemów przez sieć firmową, połączenie serwisowe albo urządzenie wystawione do internetu.

Przykładem długotrwałego przygotowywania dostępu jest Volt Typhoon, grupa powiązana z Chinami. Amerykańskie agencje potwierdziły jej obecność w sieciach IT operatorów infrastruktury krytycznej, w tym z sektorów energii i wody. W części środowisk ślady wskazywały, iż sprawcy utrzymywali dostęp przez co najmniej pięć lat. Korzystali z przejętych kont i narzędzi administracyjnych dostępnych w systemach. Grupa przygotowuje sobie możliwość przejścia do OT i zakłócenia jego pracy w razie przyszłego kryzysu. Publiczne ustalenia dotyczą na razie przede wszystkim dostępu i rozpoznania, a nie potwierdzonego zakłócenia procesu przez tę grupę.

Inni atakujący docierają do urządzeń przemysłowych bez wieloletniego rozpoznania sieci. CyberAv3ngers, grupa powiązana z irańskim Korpusem Strażników Rewolucji, zaatakowała i przejęła w USA co najmniej 75 sterowników Unitronics między listopadem 2023 a styczniem 2024 roku. Urządzenia były dostępne z internetu i korzystały z domyślnych haseł albo nie miały ich wcale. Atakujący usuwali oryginalne programy sterowników i wgrywali własne. Ryzyko związane z taką ekspozycją pokazały również odrębne ataki na amerykańskie wodociągi z lipca 2026 roku. FBI odnotowało wówczas ingerencję w dostępne z internetu PLC oraz skutki obejmujące spadki ciśnienia wody i zalania.

Dostępu do OT szukają też prorosyjscy haktywiści. CARR (The Cyber Army of Russia Reborn) oraz Z-Pentest wykorzystują między innymi słabo chronione połączenia VNC, przez które można zdalnie obsługiwać panele HMI. Z-Pentest powstała z udziałem osób związanych z CARR i NoName057(16), rozwijając w tym środowisku działania wymierzone w systemy przemysłowe. Grupy publikują nagrania i komunikaty o włamaniach, często zawyżając ich skutki. Amerykańskie i sojusznicze instytucje potwierdziły jednak, iż aktywność tego środowiska powodowała również rzeczywiste szkody.

NoName057(16) dla większości prawdopodobnie brzmi znajomo. Jest to grupa znana przede wszystkim z ataków DDoS na publicznie dostępne usługi i regularnie wraca do Polski. Jej zainteresowanie obejmuje również podmioty z sektora energii. Przy ocenie tych doniesień trzeba rozróżniać skutki ataku na stronę internetową operatora od skutków ingerencji w urządzenia sterujące instalacją.

Polskie incydenty dostarczają także przykładów rzeczywistego dostępu do systemów sterowania. ABW odnotowała w 2025 roku naruszenia bezpieczeństwa stacji uzdatniania wody między innymi w Szczytnie, Małdytach i Tolkmicku. W części przypadków sprawcy mogli zmieniać parametry urządzeń. CERT Polska opisał w raporcie rocznym incydent, w którym zmiana ustawień pomp doprowadziła do około sześciogodzinnej przerwy w dostawach wody dla 2,5 tys. mieszkańców. W tym samym raporcie znalazła się informacja o nagraniu opublikowanym przez haktywistów, przedstawiającym zmianę nastaw stacji regazyfikacji.

Odmienną skalę działań pokazują ataki na polski sektor energii z 29 grudnia 2025 roku. Analizując je, CERT Polska stwierdził znaczną zbieżność infrastruktury sprawcy z infrastrukturą klastra Static Tundra, znanego również jako Berserk Bear. Ataki objęły farmy OZE i elektrociepłownie. W jednej z elektrociepłowni doszło do krótkotrwałego przerwania kogeneracji, choć odbiorcy nie utracili dostaw ciepła.

Patrząc szerzej

Aktywność prorosyjskich grup wokół OT pokazuje, iż możliwość ingerencji w proces nie zależy wyłącznie od zaawansowania atakującego. Słabo zabezpieczony panel zdalnego dostępu może pozwolić grupie o ograniczonych możliwościach oddziaływać na instalację świadczącą istotną usługę. Jednocześnie OT pozostaje w obszarze zainteresowania zaawansowanych grup APT, które mogą przez lata utrzymywać dostęp do sieci operatorów i przygotowywać drogi do systemów sterowania. W obu przypadkach skutki trzeba oceniać także poza zaatakowanym obiektem. Zakłócenie dostaw energii lub łączności może utrudnić pracę innych sektorów, choć jego rzeczywisty zasięg zależy od powiązań między usługami i dostępnych rozwiązań awaryjnych.

Więcej informacji:
https://blog.polyswarm.io/targeting-the-systems-behind-the-mission-ot-threats-to-us-critical-infrastructure-and-military-operations
https://cert.pl/posts/2026/01/raport-incydent-sektor-energii-2025/
https://www.abw.gov.pl/pl/aktualnosci/2815,Agencja-Bezpieczenstwa-Wewnetrznego-2024-2025-Wybrane-aktywnosci.html

CVE Tygodnia

CVE-2026-21589 — krytyczna podatność w produktach Atlassian

  • Krytyczna podatność CVE-2026-21589 w produktach Atlassian umożliwia odczyt plików z katalogu webroot aplikacji. Luka dotyczy wszystkich wersji produktów Jira, Confluence, Bitbucket i innych wymienionych w biuletynie.
  • Analitycy watchTowr przeanalizowali różnice w wersji poprawionej i podatnej, co pozwoliło im na stworzenie PoC. Pokazali dzięki temu łatwość w wykorzystaniu podatności i przedstawili groźny łańcuch ataku prowadzący do poważnych konsekwencji.
  • Zalecenia obejmują przede wszystkim niezwłoczną aktualizację podatnych produktów lub (jeżeli podniesienie wersji nie jest to możliwe od razu) ograniczenie dostępności instancji z sieci publicznej i wdrożenie dodatkowych zabezpieczeń opisanych przez producenta.

5 października 2026 r. Atlassian poinformował o krytycznej podatności CVE-2026-21589 dotyczącej między innymi produktów Jira, Confluence i Bitbucket. Luka umożliwia nieuwierzytelnionemu atakującemu odczyt wybranych plików z katalogu głównego aplikacji webowej. Luka została wyceniona na 9,3 w skali CVSS. Powagę sytuacji zwiększa szeroki zakres produktów, których dotyczy oraz możliwości wykorzystania odczytanych danych do dalszego naruszenia bezpieczeństwa środowiska. Według komunikatu Atlassian podatności dotyczyła także wersji chmurowych narzędzi, ale błędy zostały poprawione, a analiza nie wykazała wykorzystania podatności. W związku z tym zalecenia działań zabezpieczających i analizy są skierowane do posiadaczy samodzielnie hostowanych instancji narzędzi Atlassian.

Badacze watchTowr przeanalizowali różnice między wersjami podatnymi i poprawionymi, identyfikując problem we wspólnym komponencie atlassian-plugins-webresource. Przyczyną jest sposób obsługi ścieżek zasobów, w którym podwójny dwukropek (::) jest zamieniany na ukośnik (/). Pozwala to ominąć mechanizmy ograniczające przechodzenie do katalogów nadrzędnych i przekazać spreparowaną ścieżkę do funkcji odczytującej lokalne pliki. Opublikowany proof of concept (PoC) pokazuje, iż konsekwencje mogą wykraczać poza ujawnienie konfiguracji aplikacji. W opisanym scenariuszu badacze odczytali plik WEB-INF/classes/crowd.properties, zawierający nazwę aplikacji, hasło zapisane jawnym tekstem oraz adres serwera Atlassian Crowd. Przy odpowiedniej konfiguracji integracji pozyskane dane uwierzytelniające pozwalają na bezpośrednie wywoływanie API Crowd, tworzenie kont i modyfikowanie uprawnień. Demonstracja obejmuje utworzenie nowego użytkownika, a następnie dodanie go do grupy jira-administrators, co prowadzi do uzyskania uprawnień administratora Jira. Badacze przygotowali również skrypt w Pythonie łączący poszczególne etapy ataku. Skuteczność tego scenariusza zależy od konfiguracji środowiska, w szczególności dostępności Crowd i ograniczeń dla adresów IP, więc nie w każdym przypadku skutki ataku będą równie dotkliwe.

Atak nie wymaga uwierzytelnienia, a publiczna dostępność wielu instancji ułatwia jego przeprowadzenie. watchTowr wskazuje na skalę sięgającą setek tysięcy potencjalnie narażonych wdrożeń, przy czym w samym serwisie FOFA zidentyfikowano blisko 700 tysięcy instancji Confluence. Wartość ta stanowi szacunek oparty na wynikach wyszukiwania, a nie potwierdzoną liczbę podatnych systemów. Atlassian zaznacza, iż wykorzystanie luki wymaga znajomości dokładnej ścieżki i nazwy pliku. Podatność nie umożliwia wyliczania zawartości katalogów. Ograniczenie to nie eliminuje zagrożenia, zwłaszcza gdy w katalogu aplikacji znajdują się pliki konfiguracyjne zawierające dane uwierzytelniające, których pozyskanie daje atakującym bardzo szerokie możliwości dalszych ataków. Sam dostęp do ticketów z Jiry oraz dokumentacji Confluence, to dostatecznie by szantażować firmę grożąc wyciekiem danych tam zawartym

Podstawowym zaleceniem jest niezwłoczna aktualizacja do niepodatnych wersji. jeżeli aktualizacja nie jest możliwa od razu, Atlassian zaleca ograniczenie dostępu do instancji z sieci publicznej, również wtedy, gdy dostęp wymaga logowania. Jako tymczasowe zabezpieczenie można wdrożyć regułę WAF lub filtrowanie na warstwie reverse proxy, blokujące ścieżki zawierające sekwencje charakterystyczne dla przechodzenia do katalogów nadrzędnych, w tym warianty kodowane i zapis wykorzystujący „::”. Alternatywą jest konfiguracja Tomcat RewriteValve oraz odpowiedniego pliku rewrite.config w każdym węźle klastra, zgodnie z instrukcjami Atlassian. Obie metody ograniczają ryzyko, ale nie zastępują instalacji poprawionej wersji. Po aktualizacji warto dodatkowo sprawdzić konfigurację integracji Crowd, zweryfikować uprawnienia kont aplikacyjnych i przeanalizować logi pod kątem nietypowych żądań do endpointów oraz nieoczekiwanych zmian użytkowników i grup.

Patrząc szerzej

Jak to już odbywało się w przypadku podatności publikowanych w ostatnim czasie, również i tu PoC pojawił się dzięki analizie „patch diff” — analizie porównawczej wersji podatnej i poprawionej narzędzi. W wielu przypadkach takie analizy znacząco usprawniają LLM-y, które przy dostatecznym nakładzie finansowym mogą pojawić niedługo po publikacji poprawki. Mniejszym problemem jest, gdy to badacze podejmują takie wyzwania i publikują ich wyniki, ale nie można zapominać, iż atakujący mają takie same możliwości i zwykle choćby większą motywację, by poświęcić więcej celem uzyskania exploita zanim większość użytkowników zaktualizuje swoje produkty. Warto o tym pamiętać i nie zwlekać z instalacją poprawek, a choćby wdrażać workaroundy o ile aktualizacja wymaga zaplanowania i odbywa się w późniejszym terminie.

Więcej informacji:
https://labs.watchtowr.com/you-wont-hear-about-these-even-in-myths-atlassian-jira-confluence-and-more-pre-auth-arbitrary-file-read-cve-2026-21589/
https://confluence.atlassian.com/security/cve-2026-21589-arbitrary-file-access-vulnerability-impacts-multiple-products-1870495748.html

Idź do oryginalnego materiału