Projekt AgroSysIT z Politechniki Krakowskiej wygrał krajowy etap prestiżowego Konkursu Nagroda Jamesa Dysona 2026. To łatwe w obsłudze i precyzyjne mobilne laboratorium optyczne dla rolnictwa wraz z pozostałymi dwoma finalistami z Polski przeszło do etapu międzynarodowego.
Konkurs Nagroda Jamesa Dysona to międzynarodowy konkurs inżynierski prowadzony przez Fundację Jamesa Dysona, skierowany do studentów oraz świeżo upieczonych absolwentów kierunków projektowych i inżynierskich.
Zadanie stawiane przed uczestnikami jest proste w założeniu, ale wymagające w realizacji: zaprojektować coś, co rozwiązuje realny problem. Inicjatywa stawia na praktyczne myślenie, nieszablonowe podejście do technologii oraz odwagę w przełamywaniu schematów, które dotychczas blokowały rozwój w danej dziedzinie.
Od typowych przeglądów akademickich czy czysto wizualnych konkursów wzornictwa wyróżnia go bezkompromisowy nacisk na funkcjonalność, powtarzalność i inżynierską precyzję. Nie wystarczy przygotować estetycznego renderu 3D ani efektownego szkicu koncepcyjnego.
Sukces zależy od fizycznego prototypowania, rzetelnych testów laboratoryjnych lub polowych oraz udowodnienia, iż opracowane urządzenie działa, jest opłacalne w produkcji i faktycznie może trafić na rynek jako realna pomoc dla użytkowników.
Edycję Polską w 2026 wygrał zespół AgroSysIT
AgroSysIT to przenośne laboratorium optyczne, które wykonuje szybką i precyzyjną analizę parametrów gleby bezpośrednio w terenie. Urządzenie określa pH, poziom kluczowych składników odżywczych oraz wybrane zanieczyszczenia na podstawie ekstraktu ciekłego.
Użytkownik miesza pobraną próbkę ziemi z odpowiednim odczynnikiem, umieszcza uzyskaną ciecz w centralnej kuwecie i uruchamia zautomatyzowany pomiar, otrzymując ilościowe, powtarzalne wyniki zamiast subiektywnej oceny barwy.
Jak działa urządzenie?
Kluczową innowacją jest połączenie pomiarów absorbancji i fluorescencji w jednym kompaktowym module. Zastosowanie obrotowej kuwety oraz układu diod LED i detektorów pozwoliło wyeliminować drogie, skomplikowane elementy optyczne.
Obudowa powstała w technologii druku 3D, układ sterowany jest przez Arduino, a dane analizuje aplikacja w Pythonie. Dzięki temu urządzenie jest tanie w produkcji, odporne na uszkodzenia w terenie i dokładne.
System wypełnia lukę rynkową między niedokładnymi, wzrokowymi testami paskowymi a drogimi spektrofotometrami stacjonarnymi i aparatami NIR wymagającymi uciążliwej kalibracji.
Wyniki z AgroSysIT trafiają wprost do dedykowanej aplikacji, która przypisuje dane do konkretnego punktu pobrania w terenie. Dzięki temu rolnik otrzymuje czytelną mapę zasobności pola, pozwalającą na precyzyjne dozowanie nawozów dokładnie tam, gdzie są one potrzebne.
Projekt przeszedł pełną walidację laboratoryjną z użyciem roztworów modelowych i jest gotowy do wdrożenia rynkowego. Twórcy dokonali już polskiego zgłoszenia patentowego i planują rozszerzyć ochronę prawną na kraje europejskie oraz Stany Zjednoczone.
Następnym krokiem zespołu jest powołanie uniwersyteckiej spółki spin-off, która zajmie się seryjną produkcją urządzenia, stworzeniem sieci dystrybucji oraz dostarczaniem przystępnych cenowo pakietów odczynników testowych.
Mamy dwóch wicemistrzów na etapie krajowym
BeeHUB – cyfrowy głos pszczół z Politechniki Łódzkiej
Pierwszym wyróżnionym projektem jest Intelligent Hives (BeeHUB), stworzony przez Sebastiana Góreckiego z Politechniki Łódzkiej. To autonomiczny, zasilany energią słoneczną system wczesnego ostrzegania, który diagnozuje stan kolonii pszczelej bez konieczności otwierania ula.
Odporna na warunki atmosferyczne aluminiowa platforma z czujnikami trafia bezpośrednio pod ul, skąd zbiera najważniejsze parametry życiowe owadów i przesyła je bezprzewodowo za pośrednictwem sieci komórkowych NB-IoT, LTE-M lub 2G.
Zamiast pojedynczych pomiarów waga BeeHUB Queen analizuje jednoczesne zmiany masy, temperatury, wilgotności oraz profilu akustycznego roju. Algorytmy chmurowe potrafią dzięki temu odróżnić zwykły zbiór nektaru od anomalii świadczących o zbliżającym się wyrojeniu, problemach z matką, chorobach czy próbie kradzieży.
System, który aktywnie monitoruje już około tysiąca uli w pasiekach, ma w ciągu pięciu lat objąć zasięgiem dziesięciokrotnie większą liczbę rodzin pszczelich, pomagając pszczelarzom gwałtownie reagować na zagrożenia.
TS Walker – teleskopowy chodzik na każde schody
Drugi tytuł wicemistrza krajowego etapu zdobyli Jakub Cichoń i Natalia Rzadek z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, twórcy projektu TS Walker. Opracowali oni teleskopowy chodzik, który rozwiązuje powszechny problem barier – umożliwiając osobom starszym oraz z niepełnosprawnościami bezpieczne wchodzenie i schodzenie po schodach.
Urządzenie zachowuje zalety standardowego balkonika na płaskich powierzchniach, a dzięki lekkiej, rurowej konstrukcji z łatwością sprawdza się w codziennym użytkowaniu w budynkach pozbawionych wind czy podjazdów.
Kluczowym elementem wynalazku jest nowatorski mechanizm bezstopniowej regulacji tylnych nóg, zwalniany dzięki intuicyjnych dźwigni umieszczonych bezpośrednio przy uchwytach.
Rozwiązanie to pozwala błyskawicznie dopasować wysokość podpór do geometrii stopni o dowolnych wymiarach, a po puszczeniu manetek samoczynnie blokuje konstrukcję w stabilnej pozycji. Zespół, doceniony już m.in. złotym medalem na targach INTARG 2026, rozwija w tej chwili w pełni funkcjonalne prototypy i planuje wprowadzenie chodzika na rynek.
Dwa słowa? Dobra robota. I powodzenia dalej!
