Google wyciąga portfel. 13 mld euro na fińską infrastrukturę AI to jasny sygnał, iż walka o sztuczną inteligencję w coraz większym stopniu przenosi się do elektrowni.
W wyścigu AI przywykliśmy już do absurdalnie wysokich kwot. Dziesiątki miliardów dolarów przeznaczanych na modele językowe, układy GPU i centra danych przestały kogokolwiek szokować. Mimo to najnowsza deklaracja Google’a zwraca uwagę choćby na tym tle. Firma zapowiedziała inwestycję o wartości co najmniej 13 mld euro w Finlandii w ciągu dwóch lat, określając ją jako największą pojedynczą inwestycję Google’a w Europie.
AI potrzebuje prądu. Bardzo dużo prądu
Według zapowiedzi Google’a środki zostaną przeznaczone na nowe centra danych i infrastrukturę pomocniczą w lokalizacjach Hamina, Kajaani, Muhos i Vaala. Inwestycje mają być realizowane w latach 2027-2028.
Finlandia oferuje kilka przewag, które są dziś bezcenne. Dysponuje stosunkowo czystym miksem energetycznym, dobrze rozwiniętą siecią elektroenergetyczną oraz chłodnym klimatem, który pomaga ograniczać koszty chłodzenia serwerowni. Jeszcze kilka lat temu mówiło się, iż przyszłość technologii zależy od liczby inżynierów. Dziś równie ważne stają się dostępne megawaty.
Google przypomina, iż działa w Finlandii od ponad 15 lat. Wszystko rozpoczęło się w 2009 r., gdy przejęła dawną papiernię w Haminie i przekształciła ją w nowoczesne centrum danych. To właśnie tam powstał jeden z najciekawszych projektów infrastrukturalnych firmy. Obiekt wykorzystuje wodę morską do chłodzenia serwerów. Google rozwija też system odzysku ciepła, który ma pokrywać około 80 proc. rocznego zapotrzebowania na ogrzewanie miejskiej sieci ciepłowniczej w Haminie. W świecie AI każdy dodatkowy wat zaczyna mieć znaczenie.
Google przekonuje, iż projekt nie ograniczy się wyłącznie do budowy centrów danych. Według przedstawionych szacunków inwestycja ma generować średnio 3,6 mld euro rocznie dla fińskiego PKB podczas początkowej fazy budowy i wspierać ponad 37 tys. miejsc pracy w całym kraju. Około 16 tys. z nich ma przypadać bezpośrednio na sektor budowlany. Po uruchomieniu infrastruktury liczba wspieranych miejsc pracy ma wynosić około 7 tys. rocznie. Google podkreśla przy tym, iż przeciętne wynagrodzenia mają być o około 24 proc. wyższe od mediany płac w Finlandii.
Najciekawsza część komunikatu Google’a nie dotyczy zatem serwerów, ale energii
Firma ogłosiła przedłużenie współpracy z fińskim koncernem Fortum i zawarcie 22-letniej umowy wspierającej dalsze funkcjonowanie elektrowni jądrowej Loviisa. Według podanych informacji obiekt odpowiada za około 10 proc. produkcji energii elektrycznej w Finlandii i zatrudnia około 580 osób. Bez programu wydłużenia żywotności jego działalność po 2030 r. byłaby zagrożona.
Google i Fortum podpisały również memorandum dotyczące dalszej współpracy przy nowych źródłach energii bezemisyjnej, a także analizie modeli biznesowych dla potencjalnych nowych reaktorów jądrowych.
Jeszcze kilka lat temu trudno byłoby wyobrazić sobie firmę internetową aktywnie wspierającą funkcjonowanie elektrowni atomowej. Dziś staje się to niemal naturalne. Giganci AI coraz częściej przypominają raczej koncerny przemysłowe niż klasyczne firmy software’owe. Potrzebują stabilnych dostaw energii przez całą dobę. A energetyka jądrowa coraz częściej jest postrzegana jako jedno z niewielu realistycznych rozwiązań tego problemu.
Na atomie lista się nie kończy. Google ogłosił również nowe umowy na zakup energii z farm wiatrowych, które zwiększą wspieraną przez firmę moc do 629 MW. Dodatkowo w pobliżu ośrodka w Kajaani ma powstać magazyn energii o mocy 94 MW, który ma zostać uruchomiony pod koniec 2027 r.
W komunikacie Google’a wielokrotnie pojawia się wątek europejskiej suwerenności cyfrowej
Nowa infrastruktura ma wspierać rozwój usług takich jak Gemini, Search, Maps czy YouTube, ale także pomagać europejskim organizacjom budować własne rozwiązania AI. To temat szczególnie istotny z perspektywy naszego kontynentu. Europa pozostaje daleko w tyle za Stanami Zjednoczonymi i Chinami, jeżeli chodzi o tworzenie globalnych modeli sztucznej inteligencji. Jednocześnie coraz mocniej inwestuje w centra danych, sieci energetyczne i lokalne kompetencje technologiczne.
Nieprzypadkowo Finlandia, Szwecja czy Norwegia stają się magnesem dla podobnych projektów. Północ Europy oferuje połączenie stabilności politycznej, relatywnie niskoemisyjnej energii i warunków klimatycznych sprzyjających pracy centrów danych. W praktyce może to oznaczać, iż część infrastrukturalnego fundamentu europejskiej AI powstanie właśnie nad Bałtykiem i w krajach nordyckich.
To więcej niż inwestycja Google’a
Łatwo spojrzeć na tę wiadomość jak na kolejny rekordowy wydatek technologicznego giganta. W rzeczywistości jest to przede wszystkim sygnał pokazujący, gdzie znajduje się w tej chwili centrum ciężkości rewolucji AI.
Jeszcze niedawno dyskusja koncentrowała się na modelach językowych, chatbotach i nowych funkcjach. Dzisiaj coraz częściej schodzimy kilka poziomów niżej, do fundamentów całego systemu. Do elektrowni, sieci przesyłowych, magazynów energii i centrów danych.
13 mld euro zainwestowane przez Google’a w Finlandii nie rozwiąże wszystkich problemów związanych ze sztuczną inteligencją. Nie sprawi też, iż Europa nagle dogoni Stany Zjednoczone w wyścigu o najbardziej zaawansowane modele. Pokazuje jednak coś bardzo ważnego: AI przestaje być wyłącznie zagadnieniem związanym z oprogramowaniem. Coraz bardziej z infrastrukturą wykraczającą poza centra danych. A infrastruktura, w przeciwieństwie do kolejnych internetowych trendów, zostaje z nami na dziesięciolecia.
