
Sztuczna inteligencja w służbie języka arabskiego i islamskich wartości? W Arabii Saudyjskiej zaprezentowano właśnie Humain Chat.
To nowy czatbot oparty na modelu językowym Allam, stworzonym specjalnie z myślą o kulturze i języku świata arabskiego. Projekt budzi jednak kontrowersje nie tylko z powodów religijnych, ale też politycznych.
Czym tak adekwatnie jest Humain Chat?
Humain Chat to czatbot skonstruowany od podstaw jako arabskofoniczny. Algorytm funkcjonuje bazując na modelu Allam 34B, który tworzony i rozwijany w Arabii Saudyjskiej. Został on przeszkolony na jednej z największych kolekcji danych w języku arabskim. Czatbot jest dostępny w wersji na przeglądarki i aplikacje mobilne, wspiera wielodialektalny arabski (np. egipski, libański) i płynnie przełącza się między arabskim a angielskim. Został zaprojektowany tak, by rozumieć i odzwierciedlać islamskie wartości oraz dziedzictwo kulturowe.
Twórcy Humain Chat deklarują, iż narzędzie ma być bezpieczne pod kątem religijnym. Do takiego stopnia, iż jeżeli użytkownik ma jakiekolwiek wątpliwości odnośnie do odpowiedzi czatbota, to ten zasugeruje mu konsultację z imamem. W pierwszej kolejności czatbot trafi wyłącznie na rynek saudyjski, a w dalszej perspektywie ma być udostępniany w całym regionie MENA (Bliski Wschód i Afryka Północna), a później na świecie z myślą o choćby 500 mln użytkowników arabskiego.
Nowa twarz cenzury? AI filtrujące prawdę
Za inicjatywą stoi Humain, państwowa spółka technologiczna powiązana z narodowym funduszem inwestycyjnym, działająca zgodnie z wizją rozwoju Arabii Saudyjskiej do 2030 r. Automatycznie rodzi to pytania o zakres niezależności narzędzia. Już teraz Bloomberg podaje, iż czatbot może podlegać państwowym regulacjom dotyczącym treści. Oznacza to zaawansowane filtrowanie, ograniczanie lub modyfikowanie informacji udzielanych przez AI zgodnie z linią polityczną władz.
Największy niepokój budzi jednak to, iż Humain Chat nie tylko odpowiada po arabsku, ale robi to w sposób zgodny z wiarą. Czy użytkownik otrzyma odpowiedź na pytanie o równość płci? O prawa kobiet? O historię Arabii Saudyjskiej w kontekście wolności religijnej? Można podejrzewać, iż nie tylko nie otrzyma, ale choćby nie dowie się, iż coś zostało ukryte.
Zobacz także:
Przypomnijmy, iż w rankingu wolności internetu Freedom House z 2024 r. Arabia Saudyjska zdobyła jedynie 25 na 100 pkt, głównie ze względu na represje wobec wolności słowa online. Jeden z najbardziej drastycznych przypadków dotyczył aktywistki na rzecz praw kobiet, która za swoje działania w sieci została skazana na ponad dekadę więzienia.
Rewolucja językowa czy cyfrowy kaganiec?
Nie sposób nie zauważyć, iż Humain Chat to pierwszy tak poważny projekt AI w języku arabskim, który jest tworzony przez i dla mieszkańców Bliskiego Wschodu. To przełom dla reprezentacji językowej, szczególnie w świecie, gdzie dominują narzędzia zorientowane na angielski i anglosaskie wartości. Ale pytanie brzmi: czy tworzenie lokalnej AI musi iść w parze z ideologiczną filtracją treści? Czy Halal AI to afirmacja tożsamości kulturowej, czy narzędzie do kultywowania politycznej poprawności narzuconej przez władzę?
*Źródło zdjęcia wprowadzającego: Gorodenkoff / Shutterstock