Kable podmorskie odpowiadają dziś za około 99% międzykontynentalnego ruchu internetowego i są jednym z filarów europejskiej gospodarki cyfrowej. W odpowiedzi na rosnące ryzyka, w tym celowe uszkodzenia i akty sabotażu, Komisja Europejska ogłosiła nowy pakiet działań wzmacniających bezpieczeństwo tej infrastruktury. Obejmuje on zarówno narzędzia regulacyjne, jak i konkretne finansowanie na poziomie setek milionów euro.
Nowy zestaw narzędzi i projekty
Komisja Europejska zaprezentowała tzw. Cable Security Toolbox, czyli zestaw środków ograniczających ryzyka związane z funkcjonowaniem kabli podmorskich. Pakiet obejmuje sześć działań strategicznych oraz cztery techniczne i wspierające, które mają poprawić ochronę infrastruktury na wszystkich etapach jej cyklu życia. Narzędzia te oparto na unijnej analizie ryzyka z października 2025 roku, identyfikującej najważniejsze scenariusze zagrożeń, podatności i zależności.
Równolegle ogłoszono listę 13 obszarów Cable Projects of European Interest, czyli projektów kablowych o znaczeniu europejskim. Zostały one podzielone na trzy pięcioletnie etapy, obejmujące okres do 2040 roku. Projekty te będą priorytetowo traktowane w przyszłych konkursach programu CEF Digital oraz brane pod uwagę przy planowaniu finansowania w kolejnych wieloletnich ramach finansowych UE.
347 mln euro z CEF Digital na bezpieczeństwo i naprawy
Kluczowym elementem pakietu jest zmiana programu prac Connecting Europe Facility Digital, w ramach której na strategiczne projekty kabli podmorskich przeznaczono 347 mln euro. Środki te mają wesprzeć realizację projektów o znaczeniu europejskim, rozbudowę zdolności naprawczych oraz wyposażanie kabli w tzw. funkcje inteligentne.
Już w 2026 roku zaplanowano dwa konkursy o łącznej wartości 60 mln euro na moduły naprawcze oraz osobny nabór o wartości 20 mln euro na systemy SMART. Są to sensory i elementy monitorujące zintegrowane z infrastrukturą telekomunikacyjną, pozwalające na zbieranie danych oceanograficznych i sejsmicznych w czasie rzeczywistym. Kolejne dwa nabory na projekty CPEI w latach 2026 i 2027 mają opiewać łącznie na 267 mln euro.
Bałtyk będzie poligonem dla nowych rozwiązań
Już teraz uruchomiono pilotażowy konkurs o wartości 20 mln euro na moduły naprawcze kabli podmorskich. Moduły te mają być rozmieszczane w portach lub stoczniach, aby umożliwić szybkie przywracanie łączności po awariach. Pierwsza faza programu koncentruje się na Morzu Bałtyckim, gdzie w ostatnich latach odnotowano wzrost liczby incydentów związanych z uszkodzeniami kabli.
Dostęp do finansowania będą miały wyłącznie podmioty publiczne, w tym służby ochrony cywilnej, agencje reagowania kryzysowego, straże przybrzeżne oraz marynarki wojenne. W kolejnych etapach podobne rozwiązania mają objąć także Morze Śródziemne i Atlantyk.
