Ustawa o wzmocnieniu nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną została podpisana

kontrabanda.net 1 dzień temu

Prezydent Karol Nawrocki podpisał 25 września ustawę o wzmocnieniu nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną prowadzoną przez organy ścigania, oraz cztery inne ustawy.

Kontrola operacyjna to jeden ze środków pozyskiwania materiałów dowodowych. Jest on wykorzystywany w sytuacji, gdy wszystkie inne środki do tej pory wykorzystane okazały się być nieskuteczne, lub okażą się w drodze pozyskiwania materiału dowodowego niewystarczające. Sposób realizacji takiej kontroli opisuje art. 19 ust. 6 ustawy o policji.

Wśród metod tam wymienionych wyróżnia się:

podsłuchiwanie rozmów prowadzonych dzięki m.in. usług telekomunikacyjnych,
utrwalanie wizerunków zarejestrowanych w miejscach innych niż publiczne,
wchodzenie w posiadanie kopii prowadzonych w jakikolwiek sposób korespondencji czy danych zawartych na elektronicznych nośnikach danych,
uzyskiwanie dostępu do przesyłek i ich kontrola.

Założenia

Założeniami ustawy są między innymi (pełny dokument znajduje się na prezydenckiej stronie internetowej):

przyznanie uprawnienia sądom czy prokuraturze do zażądania, żeby organ chcący rozpocząć, lub przedłużyć kontrolę operacyjną, przedstawił na żądanie zebrane do tej pory materiały dowodowe, zanim został złożony wniosek,
wprowadzenie obowiązku każdorazowego uzasadnienia przez sąd wydanej decyzji w sprawie kontroli operacyjnej,
zobowiązanie służb prowadzących kontrolę operacyjną do przedstawienia zebranych w ten sposób materiałów dowodowych przed sądem po jej zakończeniu, a także na żądanie sądu podczas jej prowadzenia,
przyznanie uprawnienia sądom czy prokuraturze do zatrzymania trwającej kontroli operacyjnej w każdej chwili (od czego organy ścigania mogą się odwołać),
wprowadzenie obowiązku corocznego raportowania przed Sejmem i Senatem przez prokuratora generalnego, ile zostało wydanych wniosków o przedstawienie informacji na temat trwającej kontroli operacyjnej przed sądem oraz postanowień o zakończeniu kontroli operacyjnej.

Reakcje społeczne

Fundacja Panoptykon pozytywnie odniosła się do faktu podpisania tej ustawy przez prezydenta, choć wcześniej przewidywała, iż Karol Nawrocki ją może „na 99 procent” zawetować.

Względem projektu ustawy pojawiały się głosy krytyki. Przed podjęciem decyzji przez prezydenta w serwisie dorzeczy.pl pułkownik rezerwy Przemysław Leśniak skrytykował tę ustawę.

– To ustawa niebezpieczna, gdyż wytwarza fałszywą aurę wprowadzania zmian, w rzeczywistości cementując niewydolność systemu sądowej kontroli. I nie chodzi tu o brak weryfikacji sędziów pod kątem ich podatności na werbunek, presję lub szantaż. Chodzi o brak merytorycznej wiedzy poszczególnych sędziów o realiach prawdziwej, a nie pozorowanej pracy operacyjnej – argumentuje.

Równie krytyczny ustawie był też Piotr Woyciechowski. Swoją krytykę argumentował aferą powiązaną z byłym już sędzią Tomaszem Szmydtem, który wyjechał na Białoruś w 2024 roku.

– Twierdzę, iż jeżeli ustawa [o wzmocnieniu nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną – przyp. red.] zostanie podpisana i wejdzie w życie, wywoła katastrofalne skutki dla bezpieczeństwa państwa polskiego – napisał.

Zdaniem fundacji Panoptykon „ponad 99% wniosków” o podjęcie kontroli operacyjnej jest rozpatrywanych pozytywnie przez sądy.

Jednocześnie organizacja wyraziła we wpisie z 16 września wątpliwości, czy podpisana niedawno temu reforma rzeczywiście poskutkuje zwiększonym nadzorem nad prowadzonymi kontrolami operacyjnymi.

Jak podano, nowelizacja nie dotyczy dostępów do billingów, użycia systemu szpiegującego, czy kwestii nadzoru elektronicznego prowadzonego przez wywiady cywilny i wojskowy. O pokrycie tych kwestii „Panoptykon” zabiegał od dłuższego czasu.

– Sędziowie są niezależni od służb i mają gwarancję niezawisłości. Służby mają zaś interes w tym, żeby sędziowie byli im przychylni. Wymiar sprawiedliwości ma swoje problemy, a wśród sędziów – jak w każdym zawodzie – trafiają się osoby, które nadużywają pozycji. Jednak jedna – najbardziej choćby bulwersująca sprawa – nie może być argumentem w rozmowie o rozwiązaniach systemowych – skomentowali przedstawiciele „Panoptykonu”.

Źródła

Zdjęcie tytułowe zostało zrobione przez użytkownika o pseudonimie Blogtrepreneur i jest ono dostępne na Wikimedia Commons na licencji Creative Commons BY 2.0 Generic. Treść artykułu powstała na podstawie następujących źródeł tekstowych i/lub audiowizualnych: