MON chce współpracy z Palantir – zagrożenie dla danych czy realna konieczność?

avlab.pl 1 godzina temu
Zdjęcie: MON chce współpracy z Palantir – zagrożenie dla danych czy realna konieczność?


27 października miało miejsce podpisanie listu intencyjnego pomiędzy polskim Ministerstwem Obrony Narodowej i amerykańskim gigantem technologicznym spółką Palantir Technologies Inc. Wydarzenie krótko opisano w serwisie Ministerstwa i wymieniono korzyści, jakie miałaby przynieść rzeczona kooperacja w zakresie analizy danych, w której specjalizuje się Palantir. Nikt choćby nie powinien podważać, iż rozwój zdolności wojska w zakresie sztucznej inteligencji, technologii IT i samego cyberbezpieczeństwa jest istotny. Również komentarz wicepremiera zawarty w notatce na podanej stronie można ocenić zaskakująco pozytywnie – powinniśmy dążyć do stanu, w którym Polski zwyczajnie nie opłacałoby się w żaden sposób atakować.

Problemem zresztą nie jest samo nawiązanie współpracy, a raczej podmiot, który będzie świadczył usługi na rzecz MON. Amerykańska firma zarządzana przez branżowych weteranów (Alex Karp i Peter Thiel) pewnie jest świetnym partnerem pod kątem technicznym. Niepokojący niestety jest fakt, iż tajne informacje będą analizowane poza Polską.

Z drugiej strony były niedawne doniesienia o zamiarach uruchomienia właśnie w Polsce zaplecza technologicznego tej korporacji dla wschodniej flanki NATO.

W czasie odbywajacego się w Nowym Jorku Polish-American Economic Summit Prezydent Karol Nawrocki spotkal się z Alexem Karpem, założycielem i prezesem Palantir Technologies, światowym liderem na rynku nowych technologii i analizy danych. Omówiono plany inwestycyjne firmy w regionie Europy Środkowej. Prezes Karp zadeklarował zainteresowanie spółki stworzeniem w Warszawie regionalnego centrum rozwoju technologii dla wschodniej flanki NATO.

Przedmiotem rozmowy były również bezpieczeństwo regionalne, suwerenne technologicznie wdrożenia AI oraz rozwój technologii przełomowych na współczesnym polu walki.

Palantir zadeklarował pełne wsparcie dla Sił Zbrojnych RP oraz wolę dalszego inwestowania w rozwój technologii w Polsce.

— Karol Rabenda (@KarolRabenda) September 22, 2026

Jeśli kooperacja miałaby docelowo rozwijać się w tym kierunku, to rzecz jasna widać w tym interesujące perspektywy ekonomiczne. Wciąż jednak istnieje ryzyko nieuprawnionego użycia kluczowych informacji, które powinny być przetwarzane w polskich ośrodkach. W przypadku Stanów Zjednoczonych powiązanie większych korporacji z administracją rządową jest praktycznie standardową praktyką biznesową. Odpowiednie umowy zawarte z Palantir powinny eliminować ryzyko ujawnienia wrażliwych danych, ale otwarte pozostaje pytanie, jak te porozumienia będą realizowane w rzeczywistości.

Amerykański polityczny „partner” Polski nie jest do końca przewidywalny, co szczególnie było widoczne w mijającym roku. Skutki amerykańsko-izraelskiej inwazji na Iran odczuwamy dziś wszyscy – cena paliwa zawarta jest w cenie znakomitej większości produktów. W zaufaniu nie pomaga też wygłaszanie wielu populistycznych haseł. jeżeli „partner” tego formatu zdobyłby ważne i chronione polskie dane moglibyśmy mieć do czynienia z naprawdę poważnym zagrożeniem. To oczywiście jedynie próby przewidywań, aczkolwiek podany scenariusz wydaje się dość realny.

Innym problemem jest brak polskiego odpowiednika Palantir, który oferowałby usługi o podobnej skali. Można co prawda wymienić przedsiębiorstwo DataWalk z Wrocławia, ale działa ono raczej w rynku organizacji średnich wielkości – co jednak nie było przeszkodą dla współpracy z Departamentem Sprawiedliwości USA.

Nie chciałbym jednak sytuacji, w której wszystkie przetargi byłyby ograniczone do polskich spółek. Zagraniczna konkurencja jest świetną motywacją do rozwijania własnego portfolio i skali działalności. Dla przykładu możemy spierać się o to, czy ilość zagranicznych podmiotów (z polskimi filiami) wygrywających przetargi na zaawansowane projekty budowlane w ramach Port Polska nie jest zbyt duża. Nie możemy jednak nic poradzić na to, iż całkowicie polskie firmy zwyczajnie nie mają doświadczenia w realizacji podobnych projektów.

Natomiast w mojej ocenie przetargi na podobne krytyczne dla państwa usługi (jak te powiązane z obronnością czy finansami – przypomnijmy tylko sytuację z KSeF i Imperva) powinny być realizowane wyłącznie przez podmioty działające tylko na terytorium Polski.

Decyzja dotycząca kooperacji z Palantir raczej jest już podjęta. Pozostaje liczyć, iż przyniesie prawdziwe korzyści dla Polski niekoniecznie te związane jedynie z analizą danych, a chronione informacje będą zabezpieczone nie tylko na poziomie uzgodnień. Cel Ministerstwa sam w sobie jest słuszny, ale czy realizacja w opisanej formule będzie odpowiednia na ten moment pozostaje w sferze rozważań teoretycznych. Większość zainteresowanych wolałaby widzieć w roli Palantir dużą polską spółkę informatyczną, ale jak widać w tej chwili nie było to możliwe.

Idź do oryginalnego materiału