Teoretycznie mniej lub bardziej celowo uderzają w system kaucyjny, ale paradoksalnie go budują. Co wcale jednak nie oznacza, iż nieodbieranie kaucji jest korzystne.
Kwestia kaucji budziła sporo wątpliwości jeszcze przed startem systemu kaucyjnego. Nie chodziło o kwoty, które trzeba najpierw w sklepie zostawić, a potem odebrać, zwracając opakowania. Niektórzy zastanawiali się, co stanie się z pieniędzmi, po które nikt się nie zgłosi. Gdyby Polacy machnęli ręką i pogodzili się z dopłatą do butelek, w teorii uzbierałaby się spora sumka. W czyje ręce może trafić?
Rząd uspokajał – system kaucyjny nie powstał po to, aby firmy mogły na nim zarabiać. Po miesiącach funkcjonowania przepisów wiemy, iż czarny scenariusz się nie spełnił i to nie tak, iż Polacy płacą, a potem nie oddają butelek i puszek. choćby o ile komuś nie chce się fatygować, to znajdą się firmy i prywatne osoby, które z chęcią wyręczą, odbiorą, zaniosą i zwrócą kaucję lub przynajmniej jej większą część.
W samym tylko Lidlu oddano ok. 53 mln opakowań z logo kaucji. Sieć poinformowała, iż „wyraźnie widać, iż liczba zwracanych opakowań stale rośnie” i ostatnio już 60 proc. wszystkich zwrotów stanowiły opakowania kaucyjne.
Skala zwrotów pokazuje, iż system kaucyjny nabrał skokowego rozpędu, stając się naturalnym elementem codziennych decyzji zakupowych klientów – przekonuje Lidl.
Słyszymy też o rekordzistach, którzy przynoszą do sklepów po kilkaset opakowań. To jednak wyjątki. Przeciętnie klienci w sieci Netto zwracają 5,5 butelek czy puszek, a w Kauflandzie 6,5.
Kaucja nie tyle co krąży, ale jest błyskawicznie wydawana na kolejne zakupy
Netto informowało niedawno, iż z puli wydanych voucherów zrealizowano aż 77 proc. z nich. W Kauflandzie zaś 99,98 proc. bonów wydanych przez automaty kaucyjne jest realizowanych bezpośrednio przy kasach. To pokazuje, iż obalony został jeden z mitów, straszący brakiem gotówki w polskich sklepach. Z kolei w Ikei stanęły automaty wpłacające zwrot bezpośrednio na konto.
Co dzieje się jednak z kaucją, której nikt nie odebrał? W rozmowie z Portalem Spożywczym Andrzej Gantner, dyrektor i wiceprezes Polskiej Federacji Producentów Żywności, wyjaśnił, iż zgodnie z ustawą „środki z nieodebranej kaucji, które pozostają w dyspozycji operatora systemu kaucyjnego, w całości muszą zostać przeznaczone na rozwój tego systemu”.
– Oznacza to, iż sto procent tych pieniędzy pozostaje w systemie kaucyjnym. Rozwój obejmuje między innymi rozbudowę infrastruktury logistycznej opartej zarówno na automatach jak i zbiórce manualnej, infrastruktury transportowej i centrów rozliczeniowych. Za inwestycję w rozwój systemu należy również uznać kampanie edukacyjne skierowane do konsumentów – dodał.
Nie oddają butelek, więc… wspierają system kaucyjny
Jak zauważył Gantner, ci, którzy z różnych przyczyn nie decydują się na wizytę w sklepie z butelkami czy puszkami, w praktyce „współfinansują dalszy rozwój systemu kaucyjnego, w celu ulepszenia i ułatwienia zwrotu opakowań kaucyjnych”.
To nie tak, iż nieprzynoszenie butelek się opłaca – głównym celem systemu kaucyjnego jest w końcu zbiórka opakowań, dzięki czemu później „zużyjemy mniej plastiku, aluminium i szkła do produkcji nowych opakowań”, jak tłumaczyło Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Nieodebrana kaucja pomaga finansować system, ale w interesie wszystkich jest to, aby opakowania wracały.
Z szacunków resortu środowiska wynikało, iż wcześniej zbierano ok. 45 proc. butelek PET. System kaucyjny ma sprawić, iż osiągniemy poziom ok. 90 proc.
