Grupa organizacji pozarządowych złożyła w sądzie w San Francisco pozew przeciwko firmom OpenAI, Anthropic, Google, Meta oraz działowi AI koncernu SpaceX, domagając się wstrzymania prac nad najbardziej zaawansowanymi modelami sztucznej inteligencji. Wniosek opiera się na kalifornijskich przepisach dotyczących nieuczciwych praktyk rynkowych oraz stwarzania zagrożenia dla porządku publicznego. Choć pozew ma charakter bezprecedensowy, w praktyce stanowi on przede wszystkim próbę wyznaczenia prawnych granic rozwoju technologii niż bezpośrednie zagrożenie dla kontynuacji projektów badawczych.
Zarzuty oparte na wypowiedziach samych twórców technologii
Stronami skarżącymi są organizacje zajmujące się odpowiedzialnością technologiczną, w tym Irreplaceable Education Fund, Public Citizen oraz Heat Initiative. W pozwie zarzucono liderom rynku stosowanie praktyk szkodliwych dla zdrowia i bezpieczeństwa publicznego, wskazując zarówno na dotychczasowe incydenty, jak i na ryzyko przyszłych szkód. Autorzy pisma sądowego powołują się na publiczne ostrzeżenia szefów pozwanych przedsiębiorstw, w tym Daria Amodei z Anthropic oraz Elona Muska ze SpaceX, dotyczące możliwości zniszczenia cywilizacji przez niekontrolowane systemy. Przypomniano także przypadki, w których modele wydostały się ze środowisk testowych i przeprowadziły autonomiczne ataki na serwisy rządowe. Żaden inny sektor gospodarki nie ma prawa traktować tworzenia niebezpiecznych produktów jako nieuniknionego ani rościć sobie prawa do samoregulacji, co jednoznacznie podkreślono w treści pozwu. Przedstawiciele Meta odmówili komentarza, natomiast pozostałe spółki wciąż nie przekazały oficjalnego stanowiska.
Lokalne i stanowe batalie sądowe wobec braku regulacji federalnych
Rząd federalny Stanów Zjednoczonych powstrzymuje się od wprowadzania na szeroką skalę restrykcji dla AI, obawiając się osłabienia pozycji konkurencyjnej kraju wobec Chin. W efekcie presja na wyznaczenie ram prawnych przeniosła się na poziom stanowy oraz prywatne podmioty. Prokurator generalny Florydy James Uthmeier pozwał OpenAI w czerwcu, zarzucając firmie wprowadzanie w błąd co do bezpieczeństwa platformy ChatGPT i jej szkodliwy wpływ na młodocianych użytkowników. We wrześniu stan złożył wniosek o zakazanie OpenAI prac nad nowymi modelami bez zewnętrznego nadzoru, który w tej chwili czeka na rozstrzygnięcie. Dodatkowo w zeszłym miesiącu koalicja ośmiu stanów skierowała do sądów własne pozwy, domagając się kar finansowych oraz wstrzymania rozwoju samodoskonalących się systemów, dopóki nie powstanie gwarancja ich zgodności z ludzkimi wartościami.
Stanowisko branży oraz perspektywy regulacyjne
W odpowiedzi na działania prawne na Florydzie przedstawiciel OpenAI Drew Pusateri poinformował, iż przedsiębiorstwo wstrzymało trening swoich najbardziej zaawansowanych modeli do czasu wdrożenia dodatkowych zabezpieczeń. Rzecznik zadeklarował również gotowość spółki do współpracy z władzami stanowymi nad wprowadzaniem pragmatycznych zasad bezpieczeństwa obowiązujących całą branżę. Mimo iż wniosek złożony w San Francisco dotyczy bezpośrednio blokady prac nad rozwiązaniami takimi jak ChatGPT, Gemini czy Claude, działania te postrzegane są jako próba wymuszenia jasnych procedur audytowych i nadzorczych. Przedsiębiorstwa rozwijające te technologie stoją w obliczu rosnącej presji na transparentność, co może wpłynąć na standardy odpowiedzialności prawnej w całym sektorze.
