Chcesz sprawdzić Linuksa, ale przygotowywanie pendrive’a i dzielenie dysku na partycje skutecznie studzi Twój zapał? Q4OS to coś dla Ciebie. Wystarczy uruchomić instalator w systemie Windows, wybrać miejsce dla dodatkowego systemu i poczekać na zakończenie konfiguracji. Do Linuksa przechodzisz po ponownym uruchomieniu peceta, a kiedy potrzebujesz Windowsa, wracasz do niego przy kolejnym starcie. Czym dokładnie jest Q4OS i jak to wszystko działa?
Q4OS, czyli Linux instalowany z poziomu Windowsa
Q4OS jest darmowym systemem opartym na Debianie. Jego szczególnie ciekawym dodatkiem jest Windows Installer, który pozwala zainstalować Linuksa obok systemu Microsoftu bez przygotowywania nośnika USB i manualnego zmieniania układu partycji. Pliki nowego systemu trafiają do folderu na istniejącym dysku Windowsa, gdzie przechowywany jest obraz linuksowego systemu plików.
Podobieństwo do zwykłego programu dotyczy sposobu instalacji. Po uruchomieniu Q4OS to Linux zarządza sprzętem, a Windows nie pracuje w tle. Nie trzeba więc utrzymywać jednocześnie dwóch działających systemów, jak przy korzystaniu z maszyny wirtualnej. Wybierasz jeden z nich podczas startu komputera.
Interfejs Q4OS. | Grafika: q4os.orgTo wygodny układ dla kogoś, kto chce spokojnie sprawdzić, ile codziennych czynności potrafi wykonać w nowym środowisku. Można zacząć od przeglądarki i dokumentów, pozostawiając dotychczasowy zestaw programów w Windowsie. Nie trzeba od razu przenosić całej pracy ani podejmować decyzji o ostatecznej przesiadce.
Darmowy Linux ze wsparciem do 2030 roku
Obecna stabilna wersja Q4OS 6.10 należy do linii Andromeda i bazuje na Debianie 13.7. Aktualizacje bezpieczeństwa oraz poprawki dla tej rodziny mają być dostarczane co najmniej do sierpnia 2030 roku. To istotna informacja, jeżeli dodatkowy system ma zostać na komputerze dłużej niż na weekendowe eksperymenty.
Q4OS jest dostępny z dwoma pulpitami: bardziej rozbudowanym KDE Plasma i lżejszym Trinity. Minimalne wymagania poszczególnych wydań Q4OS? Q4OS z KDE Plasma zadowoli się komputerem z procesorem o taktowaniu 1 GHz, 2 GB RAM-u i 8 GB przestrzeni dyskowej. Wariant Q4OS z Trinity potrzebuje procesora o taktowaniu 500 MHz, zaledwie 512 MB pamięci RAM i 6 GB przestrzeni dyskowej.
To oczywiście minimalne wymagania systemu, a nie obietnica wygodnego przeglądania dzisiejszego internetu. Kilkanaście kart otwartych w przeglądarce przez cały czas potrzebuje pamięci RAM, niezależnie od wybranego pulpitu. Do codziennego użytkowania Q4OS celowałbym w komputer z przynajmniej 4 GB RAM i dyskiem SSD, a dla instalacji zostawił wyraźnie więcej miejsca niż podane minimum.
Jak zainstalować Q4OS oprócz Windowsa?
Na stronie pobierania trzeba wybrać sekcję Installer for Windows i pozycję Andromeda WinSetup dla komputerów x64. To osobny instalator; dostępne obok obrazy ISO służą do innych metod uruchamiania i instalowania systemu. Opisywana ścieżka obsługuje między innymi Windows 10 i Windows 11. Możecie też pobrać stosowny instalator z naszej bazy plików, wybierając z listy odpowiednią pozycję:
Dalsza procedura sprowadza się do kilku kroków:
- Rozpakuj archiwum instalatora.
- Uruchom plik wykonywalny z rozpakowanego folderu.
- W kreatorze określ przestrzeń przeznaczoną dla Linuksa.
- Poczekaj na pobranie i przygotowanie systemu, a następnie uruchom komputer ponownie.
Pierwsze uruchomienie systemu służy dokończeniu konfiguracji i może potrwać kilka minut. Nie należy go przerywać, choćby o ile na ekranie pojawią się komunikaty tekstowe. Później można wybierać system przy uruchamianiu; na niektórych komputerach trzeba skorzystać z menu rozruchowego UEFI, ponieważ sprzęt domyślnie przez cały czas uruchamia Windowsa.
Jest ograniczenie, o którym trzeba wiedzieć
Instalator Q4OS nie obsługuje docelowych dysków zaszyfrowanych BitLockerem. Skorzystanie z tej metody wymaga ich wcześniejszego odszyfrowania. o ile chcesz zachować szyfrowanie, do pierwszych prób możesz wybrać uruchomienie Q4OS z nośnika Live. Przed instalowaniem dodatkowego systemu zrób też kopię ważnych danych.
Wygodny instalator nie zmienia rzecz jasna zasad zgodności aplikacji. Programy zainstalowane w Windowsie pozostają w tamtym systemie; nie stają się automatycznie aplikacjami linuksowymi. Właśnie dlatego możliwość powrotu do dotychczasowego środowiska jest tutaj tak przydatna. gwałtownie przekonasz się, które zadania możesz już przenieść, a do których przez cały czas potrzebujesz Windowsa.
Jeśli Q4OS Ci nie odpowiada, ponowne uruchomienie instalatora w Windowsie pozwala go odinstalować. Wcześniej trzeba skopiować potrzebne pliki zapisane w Linuksie, bo zostaną usunięte razem z nim.
Dajcie znać w komentarzach, jak wrażenia!
Źródło: Q4OS (klik)
