Zmęczenie technologią i informacją, przebodźcowanie. Jak poprawić relację z technologią w 2026 roku?

homodigital.pl 3 godzin temu

Jesteście zmęczeni technologią? Przebodźcowani? Zmęczenie technologią dotyka coraz więcej osób. Gdy tłumaczę znajomym, iż unikam korzystania z telefonu i komputera po pracy, część osób jest oburzona, bo przecież dopiero po pracy ma czas na scrollowanie, oglądanie memów, granie w gry! Jednak coraz więcej osób przytakuje. Postanowiłam poszukać odpowiedzi na dwa najważniejsze pytania: dlaczego technologia nas męczy i jak poprawić relacje z technologią w 2026 roku, zamiast całkowicie z niej rezygnować?

Dlaczego technologia nas męczy? Przeciążenie i niewłaściwa higiena cyfrowa (higiena cyfrowa to nawyki i zwyczaje, których przestrzeganie sprawia, iż nasze korzystanie z technologii jest bezpieczne i zrównoważone) to dwa pierwsze hasła, które przychodzą mi do głowy. Ale towarzyszą im też: zmęczenie informacyjne, przeciążenie bodźcami, drenowanie energii. Technologia męczy nas bardziej niż jesteśmy w stanie się sami do tego przyznać.

Wielu moich znajomych łyka magiczne suplementy na większą życiową aktywność, szuka ratunku przed drastycznym spadkiem energii, bólami głowy… A te reakcje naszego ciała mogą – choć, oczywiście, nie muszą – wiązać się ze sposobem, w jaki obcujemy z technologią na co dzień. Prosty przykład: bóle głowy często wynikają z napiętych mięśni szyi, a one napinają się w związku z pozycją, w jakiej najczęściej trzymamy głowę, gdy przewijamy social media.

Jeśli czujesz, iż technologia Cię męczy, poniżej znajdziesz najważniejsze obszary, które warto uporządkować. Z tego tekstu dowiesz się:

jak ograniczyć przeciążenie informacyjne,
jak poprawić swoją relację z technologią,
jak przeprowadzić cyfrowy detoks,
jak technologia wpływa na sen,
jak poradzić sobie z FOMO,
jak radzić sobie z przemocą w sieci.

Wszystkie te tematy mogą powodować zmęczenie techniczne.

Czytaj także: Cyfrowy minimalizm w praktyce: 5 prostych kroków, które uporządkują Twoje cyfrowe życie

Główne powody zmęczenia technologią i przebodźcowania

Wymieniłam już część powodów zmęczenia technologią, jednak nim przejdę do sposobów walki ze zmęczeniem, warto uporządkować przyczyny. Przeciążenie informacyjne może prowadzić do przebodźcowania, a co za tym idzie do znaczącego spadku jakości naszego życia. Nie pozwól, by zmęczenie techniczne i przebodźcowanie prowadziły do poważniejszych problemów — zarówno psychicznych, jak i fizycznych.

Przeciążenie informacyjne jako powód zmęczenia technologią

Przeciążenie informacyjne to stan, w którym nasz mózg dostaje więcej bodźców i danych, niż jest w stanie przetworzyć w komfortowy sposób. Zmęczenie technologią często łączy w sobie przeciążenie informacyjne, przebodźcowanie bodźcami, brak higieny cyfrowej i ciągłe poczucie bycia online.

Przeciążenie informacyjne towarzyszy większości ludzi na świecie. Według danych z 2021 roku aż 70% dorosłych odczuwa stres i zmęczenie z powodu nadmiaru informacji. Nowsze dane od Multi.Life, cytowane przez Business Insider, pokazują lepszy wynik. Według nich przeciążenie informacyjne towarzyszy 54% kobiet i 39% mężczyzn. Przez ostatnie cztery lata poprawiło się samopoczucie ludzi na świecie, ale obawiam się, iż różnica wynika głównie z rozmiaru prób statystycznych. Gdy wchodzę na Instagram, gdy pytam obserwatorów, gdy rozmawiam ze znajomymi – bliskimi i dalekimi, rodziną, przyjaciółmi – wszyscy skarżą się na informacyjne przeciążenie.

Nadmiar informacji, powiadomienia w telefonie, wiadomości grane choćby w sklepie spożywczym – to sprawia, iż nasz mózg funkcjonuje ciągle w trybie podwyższonej gotowości. Doświadczamy przeciążenia informacjami z technologii – choćby wtedy, gdy wydaje nam się, iż tylko „zaglądamy na chwilę”. To właśnie ten pozornie niewinny nawyk najbardziej drenuje naszą uwagę. Cierpimy.

Pro Tip: jak sobie poradzić z przeciążeniem informacyjnym? Proste zasady higieny cyfrowej

Jednym z najprostszych sposobów na poradzenie sobie z przeciążeniem informacyjnym jest wprowadzenie podstawowej higieny cyfrowej. Pisała o nich na łamach Homodigital.pl m.in. Joanna Szałkowska tutaj. To, co możesz zrobić od ręki, to wyłączyć dźwięki w telefonie i używać zatyczek do uszu w sklepach, w których puszczają wiadomości. Warto też ograniczyć liczbę aplikacji, które mają dostęp do powiadomień — to jeden z najskuteczniejszych sposobów na redukcję przeciążenia informacyjnego.

Niebieskie światło a sen — jak technologia zakłóca zasypianie?

Technologia a sen – gdzie tu związek? Okazuje się, iż bardzo bezpośredni. Tymczasem, jeżeli doświadczasz problemów ze snem, głównym winowajcą może być Twój telefon.

Gdy szukam jakościowych badań, ilu Polaków ma problemy ze snem, zasypuje mnie lawina artykułów. Wyniki są różne, ale wahają się między 50%, a choćby alarmują o 70% Polaków mających problemy ze snem. Jednym z najczęstszych są problemy z zasypianiem.

Jak się ma do tego technologia? Kto choć raz nie zasnął z telefonem w ręce niech pierwszy rzuci kamieniem. Niebieskie światło wydzielane przez ekran telefonu hamuje produkcję melatoniny, a co za tym idzie, powoduje problemy ze snem. Puryści twierdzą, iż już gdy słońce zajdzie, powinniśmy ograniczyć ilość niebieskiego światła, by poprawić jakość naszego snu i samopoczucia. Światło jest bowiem regulatorem rytmu dobowego. Zimą, gdy słońce w Polsce zachodzi przed 16.00 jest to jednak trudne… To właśnie dlatego higiena cyfrowa wieczorem — ograniczenie ekranów, powiadomień i niebieskiego światła — jest tak trudna… Ale niezbędna, bo ma duże znaczenie dla jakości snu.

Moja rada na problemy z zasypianiem spowodowane technologią?

Podobno wystarczy godzina przed snem bez ekranów, by poprawić jakość snu. Dlatego, jeżeli masz wrażenie, iż technologia wpływa na Twój sen, zamiast chwytać w łóżku za telefon, wybierz książkę. A ulubiony serial na Netflixie obejrzyj w ramach odpoczynku tuż po pracy, po południu, gdy światło ekranu jeszcze tak nie szkodzi. Pamiętaj, jeżeli problemy z zasypianiem są przewlekłe, skorzystaj z konsultacji medycznej, być może występują inne, poważniejsze przyczyny.

FOMO — gdy boisz się, iż przegapisz coś ważnego przez social media

Zmęczenie technologią czasami wynika nie z nadmiaru technologii, a z poczucia… braku. Braku interesującego życia, braku ciekawych wydarzeń, braku wyjść na koncerty i spotkań z przyjaciółmi. To FOMO (ang. Fear Of Missing Out) – zjawisko polegające na tym, iż boisz się, iż przegapisz coś ważnego w życiu. Przeglądasz więc regularnie wydarzenia, zapisujesz je w kalendarzu, a potem nigdzie nie idziesz, bo jesteś zbyt zmęczony/a. Albo sprawdzasz, co słychać u przyjaciółek, scrollując ich profile na mediach społecznościowych i podświadomie zazdrościsz idealnego życia, którym dzielą się z obserwatorami. FOMO to lęk przed tym, iż coś nas omija — wydarzenia, relacje, „lepsze życie”, które widzisz w mediach społecznościowych.

Prosty sposób, jak pokonać FOMO i żyć pełnią życia?

Nie podglądaj innych ludzi – zadzwoń do nich! Większość osób pokazuje tylko wyidealizowany świat na mediach społecznościowych, nie dowiesz się z nich o złamanym sercu czy kiepskim obiedzie. A także o drobiazgach, którymi nie warto się dzielić z obcymi ludźmi w internecie, a to właśnie one budują taką relację, jak przyjaźń.

Cyberbullying i przemoc w sieci — jak cyfrowa przemoc męczy nas psychicznie

Częściej dotyczy dzieci i młodzieży niż dorosłych, ale tak naprawdę może dotknąć każdego z nas. Doświadczanie cyfrowej przemocy może pogłębiać nasze poczucie smutku, zagubienia i zmęczenia technologią. Gdy w sieci dręczy nas prześladowca, odechciewa nam się korzystać z technologii, choćby jeżeli wcześniej sprawiała ona radość. Przemoc w sieci jest jednym z najczęściej pomijanych źródeł zmęczenia technologią, a przecież wpływa nie tylko na komfort korzystania z internetu, ale też na poczucie bezpieczeństwa. Według ogólnopolskiego badania Nastolatki (o którym więcej piszę w artykułach Bezpieczeństwo w sieci dla młodzieży – poradnik dla rodziców! oraz 40% nastolatków twierdzi, iż życie bez telefona mniej szczęśliwe!) młodzież doświadcza przemocy w sieci. Przeczytaj też: Jak rodzi się cyberprzemoc?

Jak poradzić sobie z przemocą w sieci i opanować zmęczenie technologią?

Nie ma jednego skutecznego sposobu na walkę z przemocą w sieci. Oprawcy często czują się anonimowi. Tak być nie powinno! Choć dla ofiar jest to niekomfortowe, a niektórzy policjanci wciąż nie podchodzą poważnie do przemocy internetowej, to zawsze warto zgłosić nękanie i stalking. Policja, wbrew stereotypom, idzie z duchem czasu i przyjmuje zgłoszenia związane z cyfrową przemocą.

Z czego wynika zmęczenie technologiczne i jak z nim walczyć?

To tylko część ze zjawisk mogących powodować zmęczenie technologią. Niektóre z nich, powodowane przez czynniki zewnętrzne (jak cyberprzemoc) można pokonać tylko przeciwstawiając się sprawcom. Jednak wielu z nas nie doświadcza tak poważnych sytuacji, a mimo to czuje się przebodźcowana. Dlatego, by na nowo zbudować adekwatną relację z technologią, warto zacząć od cyfrowego detoksu – w poradniku Jak przeprowadzić cyfrowy detoks opisałam najprostsze sposoby na detoks. Wśród nich są:

odłożenie telefonu na bok i wyznaczenie godzin cyfrowego detoksu,
usunięcie zbędnych aplikacji bądź wyłączenie powiadomień (osobiście zauważyłam, iż wyłączenie dźwięku w telefonie i wyłączanie automatycznej synchronizacji dają mi więcej spokoju i przestrzeni dla własnych myśli),
praca razem z bliskimi, skupienie na budowaniu relacji,
zaplanowanie czasu tak, by nie pojawiały się chwile nudy – na ogół właśnie wtedy sięgamy po telefon, to zgubny odruch (sama tak robię, zwykle tuż po posiłku, gdy dopijam herbatę i chcę jeszcze odpocząć – staram się mieć wtedy pod ręką książkę i przeczytać kilka stron, zamiast bezmyślnie przewijać Facebooka).

Cyfrowy detoks — pierwszy krok do lepszej relacji z technologią

Rozpoczęcie od detoksu może być trudne, ale jednocześnie pozwoli nam przyjrzeć się, w jakich konkretnie sytuacjach odczuwamy największe uzależnienie od telefonu. Potem, gdy wrócimy do codziennego korzystania z technologii, możemy uważniej przyjrzeć się temu, które sytuacje powodują w nas poczucie wyczerpania. Może jesteśmy zmęczeni w jakichś konkretnych godzinach? Warto poznać ruch slow tech (slow tech to podejście, w którym korzystamy z technologii wolniej, bardziej świadomie i tylko wtedy, gdy naprawdę jej potrzebujemy) i zainspirować się nim. jeżeli z kolei Twoim głównym problemem jest przebodźcowanie albo smutek wynikający z przebywania na mediach społecznościowych, możesz spróbować zainstalować aplikacje, które pozwolą Ci korzystać z social mediów np. tylko przez godzinę dziennie.

Zmęczenie technologią a wypalenie — kiedy technologia może nam też pomóc?

Technologia potrafi nas wykończyć — zmęczenie technologią jest szczególnie silne, gdy na co dzień pracujemy przy komputerze, a po południu nadrabiamy „wiadomości ze świata” także korzystając ze telefona lub laptopa. Jednocześnie ta „zła i straszna” technologia może być też naszym przyjacielem. jeżeli podejdziemy do niej racjonalnie i ograniczymy złe nawyki, na nowo odkryjemy, iż to właśnie dzięki aplikacjom poznajemy nowych ludzi „w realu”, w internecie znajdujemy świetne przepisy na wspólny niedzielny obiad a Facebook jest pełen wydarzeń offline, w których warto uczestniczyć. Warto pamiętać, iż technologia sama w sobie nie jest problemem — najważniejsze jest to, jak z niej korzystamy.

Świadome korzystanie z urządzeń, higiena cyfrowa i regularny cyfrowy detoks to najlepszy sposób, by ograniczyć zmęczenie technologią i odzyskać energię. Takiego zdrowego podejścia do technologii i jak najmniej zmęczenia technologią życzę Tobie i sobie w 2026 roku!

Źródło grafiki: Andrea Piacquadio

FAQ: czyli pytania o zmęczenie technologią, przeciążenie informacyjne i higienę cyfrową, na które powinieneś znać odpowiedzi po lekturze całego tekstu

Dlaczego technologia nas męczy?

Technologia męczy nas głównie przez przeciążenie informacyjne, ciągłe powiadomienia, przebodźcowanie i brak higieny cyfrowej. Nasz mózg pracuje w trybie podwyższonej gotowości, co prowadzi do zmęczenia, problemów z koncentracją i spadku energii.

Czym jest przeciążenie informacyjne?

Przeciążenie informacyjne to stan, w którym dostajemy więcej bodźców i danych, niż jesteśmy w stanie przetworzyć. Objawia się zmęczeniem, rozdrażnieniem, trudnością w skupieniu i poczuciem „przeładowania” głowy.

Jak ograniczyć przeciążenie informacyjne na co dzień?

Najprostsze sposoby to:

wyłączenie powiadomień,
ograniczenie liczby aplikacji,
korzystanie z trybu „nie przeszkadzać”,
robienie przerw od ekranu,
wprowadzenie zasad higieny cyfrowej.

Jak technologia wpływa na sen?

Niebieskie światło z ekranów hamuje produkcję melatoniny, co utrudnia zasypianie i pogarsza jakość snu. Korzystanie z telefonu w łóżku może prowadzić do bezsenności i zaburzeń rytmu dobowego.

godzina bez ekranów przed snem,
włączenie filtra światła niebieskiego,

Co to jest FOMO?

FOMO (Fear Of Missing Out) to lęk przed tym, iż coś nas omija — wydarzenia, relacje, „lepsze życie” widoczne w social mediach. Prowadzi do porównywania się z innymi i poczucia, iż nasze życie jest mniej wartościowe.

Jak poradzić sobie z FOMO?

Najlepiej ograniczyć podglądanie innych w mediach społecznościowych i zastąpić je prawdziwym kontaktem — rozmową, spotkaniem, wspólnym czasem. Warto też świadomie ograniczyć czas spędzany w social mediach.

Czym jest cyfrowa przemoc (cyberbullying)?

Cyfrowa przemoc to nękanie, hejt, wyśmiewanie lub zastraszanie w internecie. Może dotknąć każdego i prowadzi do stresu, lęku oraz unikania technologii.

Co to jest cyfrowy detoks?

Cyfrowy detoks to świadome ograniczenie korzystania z technologii, by zmniejszyć przebodźcowanie i odzyskać energię. Pomaga zauważyć, kiedy i dlaczego technologia nas męczy.

Czy technologia może też pomagać, a nie tylko męczyć?

Tak. Technologia wspiera relacje, ułatwia organizację życia, pomaga rozwijać pasje i umożliwia kontakt z ludźmi. Kluczem jest świadome korzystanie i ograniczenie złych nawyków.