Czy Polska jest gotowa na cyfrowy blackout? Najważniejsze wnioski po WAT ICT Days którego partnerem było Orange Polska

Blackout to nie scenariusz z raportu. To scenariusz operacyjny. Podczas debaty zrealizowanej w ramach WAT ICT Days wybrzmiało jasno: żadne państwo nie jest w pełni gotowe na cyfrowy blackout. Gotowość nie oznacza braku awarii. Oznacza zdolność do działania mimo nich.

wpis gościnny

Najbardziej konkretny wniosek? Bez zasilania nie działa nic. To właśnie energia — nie cyberatak — była wskazywana jako najbardziej krytyczne „wąskie gardło” odporności. W dyskusji padł też przykład z powodzi w 2024 roku: infrastruktura była zabezpieczona, ale najważniejsze stało się fizyczne dostarczenie baterii do stacji bazowych. W kryzysie technologia to za mało — liczy się zdolność działania w terenie.

Od lewej: gen. bryg. dr inż. Mariusz Chmielewski, Piotr Jaworski (członek zarządu Orange Polska ds. Sieci i Technologii), płk Jacek Żygólski

Z prezentacji ekspertów Orange wybrzmiał też drugi istotny wątek: sieć przestała być tylko infrastrukturą. Staje się systemem operacyjnym państwa. To zmienia wszystko. Nie chodzi już o to, czy działa szybko. najważniejsze jest to, czy:

• potrafi działać w trybie ograniczonym
• odtworzy/przywróci podstawowe usługi w czasie liczonym w minutach, nie godzinach
• wspiera decyzje, a nie tylko przesyła dane

Orange pokazał tu konkret: ponad 100 zabezpieczonych krytycznych punktów sieci i podejście, w którym odporność nie jest deklaracją, tylko czymś, co się testuje – także poprzez kontrolowane zakłócenia.

Trzeci wniosek dotyczy danych: skala zaczyna mieć znaczenie operacyjne. Przy miliardach interakcji dziennie dane przestają być raportem „po fakcie”. Zaczynają działać jako system wczesnego ostrzegania – wykrywający anomalie, nietypowe zachowania i potencjalne zagrożenia, zanim staną się incydentem.

Kilka rzeczy, które najmocniej wybrzmiały w całości wydarzenia:

• współpraca to warunek, nie dodatek – wojsko, operatorzy, nauka i administracja muszą działać razem
• zasilanie pozostaje fundamentem – bez energii nie działa żadna warstwa cyfrowa
• sieć musi umieć działać w trybie degradacji kontrolowanej
• odporność trzeba ćwiczyć, nie tylko planować
• decyzje są równie krytyczne jak infrastruktura – blackout paraliżuje jedno i drugie

Najważniejszy wniosek jest jednak prostszy niż technologia: odporność cyfrowa nie powstaje w jednej organizacji. Powstaje wtedy, gdy infrastruktura, dane i decyzje zaczynają działać razem — także wtedy, gdy warunki przestają być standardowe.

Zapoznaj się z szerszą relacją naszego partnera medialnego CyberDefence24: Jak Polska może się przygotować na cyfrowy blackout?

Weronika Nowak-Kawalec
liderka komunikacji technologicznej, Hub Transferu Innowacji