Mieszkańcy byli przekonani, iż samolot zaraz się rozbije. Teraz badane jest, dlaczego pilot zszedł tak nisko nad zabudowaniami.
Na Islandii trwa wyjaśnianie głośnego incydentu z udziałem samolotu Icelandair, który podczas rejsu z Frankfurtu do Keflavíku wykonał bardzo niski przelot nad Wyspami Westmana. Mieszkańcy mówili, iż hałas był tak silny, iż część z nich była przekonana, iż maszyna za chwilę uderzy w zabudowania. Linia lotnicza uznała sprawę za bardzo poważną, zgłosiła ją policji i islandzkiemu urzędowi transportu, a jednocześnie podkreśliła, iż manewr nie był uzgodniony z przewoźnikiem.
Pożegnalny lot zamienił się w ogólnokrajową aferę
Chodzi o rejs FI521 z Frankfurtu do Keflavíku wykonany Boeingiem 757-200. Za sterami miał siedzieć kapitan kończący właśnie pracę w Icelandair związany z rejonem Vestmannaeyjar. To właśnie nad tym archipelagiem samolot wykonał niski przelot, który gwałtownie obiegł internet za sprawą nagrań z ziemi. Sama linia potwierdziła później, iż prowadzi wewnętrzne dochodzenie i traktuje sprawę jako poważne odstępstwo od standardowych operacji.
Trzeba pamiętać, iż nie mówimy tu o pokazie lotniczym, maszynie wojskowej czy pustym locie technicznym, ale o standardowym rejsie z pasażerami na pokładzie. W lotnictwie cywilnym ten jeden szczegół całkowicie zmienia ocenę sytuacji. To, co na pokazach jest po prostu ciekawym i widowiskowym elementem ceremonii, w trakcie zwykłego lotu rodzi pytania o procedury, margines bezpieczeństwa i to, na ile kapitan może działać na własną rękę.
Co adekwatnie wydarzyło się nad Vestmannaeyjar?
Samolot zszedł nad miastem i wykonał niski przelot, który został odebrany przez mieszkańców jako wyjątkowo agresywny i niebezpieczny. Maszyna miała znaleźć się poniżej dozwolonych limitów wysokości. Dostępne są dane z monitoringu lotu i wcześniejsze relacje, według których samolot mógł zejść choćby do około 100 m nad ziemią, podczas gdy nad obszarami zabudowanymi ogólny próg przywoływany przez lokalne media wynosi około 300 m. Jednocześnie niektóre doniesienia wskazują raczej na około 1375 stóp, czyli około 419 m nad miejscowością. To oznacza, iż dokładna wysokość przez cały czas wymaga oficjalnego potwierdzenia.
Icelandair has reported the incident to the police and aviation authorities after one of his pilot performed an unauthorized low flyover above his hometown of Vestmannaeyjar during a scheduled flight, on the last day of this 40 years of service.
The incident happened on April… pic.twitter.com/yByoVAD304
Ta rozbieżność jest istotna, bo pokazuje, iż w tej historii jest warstwa wiralowa i warstwa techniczna. Nagrania z ziemi mogą wzmacniać wrażenie skrajnie małej wysokości, a publicznie dostępne dane trackingu lotniczego też nie zawsze dają obraz co do metra. Właśnie dlatego ostateczna ocena będzie zależała od analizy rejestratorów, danych operacyjnych i ustaleń władz lotniczych. Już dziś jednak wiadomo, iż samo zachowanie zostało uznane przez przewoźnika za na tyle poważne, iż sprawę zgłoszono nie tylko wewnętrznie, ale także policji i islandzkiemu nadzorowi transportowemu.
Pasażerowie mieli wiedzieć, linia nie miała
To właśnie tutaj sprawa robi się najbardziej interesująca. Pasażerowie na pokładzie mieli zostać wcześniej poinformowani o przelocie widokowym. Pilot poprosił służby żeglugi powietrznej o odejście od standardowej trasy i taką zgodę miał otrzymać. Sam manewr jednak nie był autoryzowany przez linię.
Pilot mógł mieć zgodę na zmianę profilu lotu w sensie kontroli ruchu, ale przez cały czas przekroczyć granice tego, co przewoźnik uznaje za dopuszczalne w regularnej operacji handlowej. W lotnictwie liniowym nie wystarczy, iż coś jest technicznie wykonalne i chwilowo dopuszczone przez służby ruchu. Liczy się jeszcze zgodność z polityką bezpieczeństwa operatora, procedurami załogi i zasadą minimalizowania ryzyka przy przewozie pasażerów. Dlatego właśnie Icelandair tak mocno akcentuje, iż nie wiedziała o planie pilota i nie wydała na niego zgody.
Na razie linia nie podała publicznie, jakie mogą być konsekwencje dla pilota, ale sam fakt skierowania sprawy do policji i do urzędu transportu pokazuje, iż nie będzie to wyłącznie upomnienie na pożegnanie. Śledczy i przewoźnik będą prawdopodobnie analizować dokładny przebieg lotu, wysokość nad terenem, zgodność manewru z przepisami i procedurami, komunikację z kontrolą oraz rolę drugiego pilota w kokpicie.
