Branża proAV przechodzi dzisiaj jedną z największych transformacji w historii. Specjalistyczne interfejsy sygnałowe, duże matryce i specyficzne dla danego rodzaju połączenia oprogramowanie, jest w tej chwili zastępowane infrastrukturą bazującą na sieci IP.
Dzięki temu, wdrażane w różnych obiektach i na różnych rynkach systemy AV przestają być wyspą technologiczną, a stają się częścią, jednolitej, kompleksowej infrastruktury sieciowej zapewniającej już nie tylko możliwość przesyłania dźwięku czy obrazu, w najwyższej jakości i na znaczną odległość, ale także sterowania i to w oparciu tylko o jeden kabel Ethernet.
O ile w branży broadcastowej tę tranzycję z SDI do SMPTE ST 2110 mamy już za sobą i nic nie wskazuje na to, aby jego ekspansja miała się zatrzymać, to w branży instalacji AV dopiero teraz krystalizuje się wiodąca technologia i jest to coraz mocniej widoczny i obecny w wielu różnych wdrożeniach standard IPMX.
Postanowiliśmy spotkać się w trakcie tegorocznych targów ISE, w Barcelonie, ze specjalistami z firmy Studiotech działającej zarówno na rynku broadcastowym, jak i AV i porozmawiać o możliwościach tego rozwiązania, urządzeniach, które go już wspierają i przewidywanej ścieżce rozwoju w najbliższych latach.
Podobnie, jak miało to miejsce wiele lat temu w branży telekomunikacyjnej czy IT, dzisiaj również w sektorze AV widoczna jest migracja w kierunku IP, przejście z modelu sprzętowego w kierunku architektury sieciowej i zastępowanie tradycyjnych technologii skrętką. Będące podstawą wielu systemów, jeszcze kilka lat temu, tradycyjne interfejsy sygnałowe stają się dzisiaj już tylko bramą wejściową i wyjściową dla sygnałów, a sercem dla potrzeb ich dystrybucji, transmisji i zarządzania nimi, stają się coraz bardziej zaawansowane przełączniki sieciowe.
Tradycyjne matryce HDMI i DVI w większości przypadków zostały w tej chwili zastąpione przez Video Over IP, analogowe audio z dużymi krosownicami z wtykami XLR i Jack, niemal w całości wyparły takie protokoły jak Dante czy AES 67, a będąca filarem wielu wdrożeń technologia HDBaseT, dzisiaj również znacznie chętniej jest zamieniana na stosowne nadajniki i odbiorniki komunikujące się przy pomocy switchy sieciowych.
Szerokie portfolio rozwiązań marki PlexusAV, wykorzystujące protokół IPMX.
Wśród niewątpliwych zalet transmisji sygnałów AV, w oparciu o sieć, wskazać można: uniwersalną infrastrukturę umożliwiającą przesłanie zarówno wideo, audio, sterowanie danych teleinformatycznych, jak i ciągły monitoring pracy, pełną skalowalność – chcąc rozbudować naszą sieć transmisyjną nie ma konieczności inwestowania w kosztowne, specjalistyczne urządzenia, wystarczy tylko dodać odpowiedni switch sieciowy i gotowe! Dodatkowo na rynku pojawia się coraz więcej przełączników sieciowych, stworzonych właśnie specjalnie dla instalacji audiowizualnych, a tym samym oferujących niezwykle łatwe wdrożenie i konfigurację. Ponadto, teraz nie trzeba już angażować do zarządzania infrastrukturą AV dodatkowych specjalistów, a o spójną sieć IT i AV mogą z powodzeniem dbać sieciowcy pracujący w organizacji.
W branży broadcastowej już kilka lat temu transmisja IP została ustandaryzowana, czego efektem było wprowadzenie ST 2110. Jednak w sektorze proAV wciąż nie było jednego wiodącego protokołu.
Ewidentnie zmieniło się to w ostatnich kilkunastu miesiącach i tak na większości stoisk, w trakcie tegorocznych targów ISE w Barcelonie, zaczęły pojawiać się cztery nieco enigmatyczne litery IPMX – a ich rozwinięcie to Internet Protocol Media Experience. W istocie jest to otwarta grupa standardów, opracowana przez AIMS (Alliance for IP Media Solutions) dla potrzeb transmisji sygnałów audio-wideo w profesjonalnych instalacjach AV, w oparciu o sieć IP.
Kodek JPEG XS odgrywa bardzo istotną rolę we wdrażaniu i rozwoju standardu IPMX, a skoro już jest on implementowany do kamer PTZ uznanych producentów, to pierwsze modele obsługujące IPMX są już za rogiem!
IPMX wywodzi się z tej samej rodziny standardów co ST 2110, jednak w odróżnieniu od tego rozwiązania, z którego korzysta przede wszystkim rynek broadcastowy, użytkownicy otrzymują dodatkowo obsługę HDCP, EDID, łatwiejszą konwersję interfejsów HDMI i DisplayPort, pracę w trybie plug and play oraz możliwość pracy ze switchami, dysponującymi znacznie mniejszymi przepływnościami na port niż stające się standardem, w szczególności w branży broadcastowej, rozwiązania o prędkościach 25G, 40G czy 100G. Podobnie jak SEMPTE 2110, nowy standard transmisji dla instalacji proAV obsługuje również NMOS, co pozwala na kompleksowe zarządzanie poszczególnymi urządzeniami pracującymi w sieci.
To z kolei pozwala na pełną integrację z takimi rozwiązaniami jak Bitfocus, które w połączeniu z fizycznymi przyciskami Elgato Stream Dack, dają praktycznie nieograniczone możliwości sterowania matrycami wideo, streamerami, mikserami audio i wideo czy kamerami.
W trakcie targów ISE, jeden z partnerów Studiotech, firma Canon prezentowała na swoim stoisku dojrzałą wersję rozwiązania o nazwie Multi-Camera Orchestration (MCO). To rozwiązanie umożliwiające zautomatyzowane kadrowanie i przełączanie kamer pomiędzy maksymalnie ośmioma osobami znajdującymi się w studiu bądź na scenie. Wykorzystywany do tego celu jest system mapowania, bazujący na dwóch kamerach, zainstalowanych nad planem, gdzie realizowane jest nagranie czy prowadzona transmisja live. System może śledzić zarówno kamerę sterowaną przez operatora znajdującego się przy niej, jak i ruch zdalnie sterowanych kamer PTZ.
Jak mówi Jerzy Listwan z firmy Studiotech: „dla nas, osób wywodzących się z broadcastu, IPMX nie jest to czymś całkowicie nowym. Jest tak naprawdę ustandaryzowaniem tego, z czym już wcześniej mieliśmy do czynienia i mostem łączącym wiele różnych produktów od różnych dostawców. Wiele produktów ze świata broadcastowego przechodzi dzisiaj do świata AV i wspólny protokół pozwala na dwukierunkową komunikację, co z kolei znacząco ułatwia nam proces integracji, choćby złożonych systemów. Cieszy nas również, iż pojawiają się liczne gatewaye, które łączą różne światy i umożliwiają konfigurowanie instalacji właśnie w oparciu o protokół IPMX” – dodaje.
Zarówno w branży broadcastowej, proAV, jak i w określanym od niedawna mianem Broadcast AV sektorze, wiodącym trendem jest w tej chwili automatyzacja, automatyzacja i jeszcze raz automatyzacja. Doskonałym przykładem takiej automatyzacji planu zdjęciowego w najlepszej odsłonie, jest marka multiCAM, która znów w tym roku gościła na targach ISE w Barcelonie.
Studiotech Poland to jedna z najlepszych, na polskim rynku, firm specjalizujących się w integracji systemów broadcastowych i proAV. Wszystkich, którzy myślą o uruchomieniu studia podcastowego, youtubowego, streamingowego czy stworzeniu dowolnej instalacji łączącej technologie audio, wideo i transmisję, gorąco zachęcamy do kontaktu właśnie ze Studiotech Poland i w szczególności z Jurkiem Listwanem, naprawdę warto skorzystać z jego wiedzy i ogromnego doświadczenia!
Ruchome kamery wyposażone w zaawansowaną optykę, którą w dodatku, w zależności od potrzeb można wymieniać, to istotny kierunek rozwoju całej branży broadcastowej i rozwiązanie, które będzie się pojawiało coraz częściej – również w najbardziej bezkompromisowych instalacjach ze świata proAV.
Jak już wspomnieliśmy do transmisji OverIP w standardzie IPMX można zastosować przełączniki sieciowe z portami o nieco niższych przepływnościach niż ma to miejsce chociażby w przypadku standardu ST 2110. Ten drugi, stworzony przecież głównie z myślą o transmisji najwyższej jakości broadcastowych, a przede wszystkim nieskompresowanych sygnałów, jednak zgłasza większe zapotrzebowanie na szybkość transmisji. Standard dla branży proAV korzysta z kompresji, takich jak: JPEG XS, H.264, czy H.265, co pozwala na ograniczenie wymagań względem prędkości transmisji i „upakowanie” wszystkich potrzebnych danych AV – choćby w jednym gigabicie. Najważniejsze jest jednak to, iż transmisja w oparciu o ten protokół odbywa się w trybie „tu i teraz”, zapewniając pełną synchronizację i natychmiastowy przekaz.
Jerzy Listwan, Business Development Manager Studiotech Poland.
Producenci nie czekają, już działają!
IPMX to nie jest melodia przyszłości, już dzisiaj jest cały szereg producentów, którzy mają w swojej ofercie rozwiązania kompatybilne z tym standardem. Bardzo wielu z nich było obecnych także na tegorocznych targach ISE.
Pierwszym z nich, z którym bardzo blisko i już od wielu lat współpracuje Studiotech, jest marka EvertzAV. Producent ma w swojej ofercie zarówno rozwiązania IPMX-ready, jak i IPMX-certified. Wystarczy wspomnieć o takich produktach, jak gateway’e, transceivery czy procesory obrazu MMA-10G i MMA-25G, umożliwiające dwukierunkowe kodowanie oraz dekodowanie strumieni wideo (w tym również z obsługą Dante) zgodnych z założeniami IPMX. Warto tutaj zwrócić uwagę, iż również platforma producenta o nazwie NUCLEUS, z oznaczeniem NUCLEUS UXP uzyskała certyfikację IPXM, dzięki czemu z jej poziomu możliwe jest zarządzanie wieloma komponentami AVoIP w ramach jednej spójnej architektury.
Firma Sony wciąż jest bardzo mocna, o ile chodzi o kamery PTZ, w tym również o rozwiązania z wymienną optyką.
Drugim producentem, o którym chcielibyśmy wspomnieć, który ma w swojej ofercie niezwykle interesujące rozwiązania obsługujące standard jest marka PlexusAV. W jej portfolio znajdziemy bardzo liczne urządzenia, które umożliwiają, dekodowanie, zarządzanie i integrację sygnałów AV w nowoczesnych sieciach IP.
Mowa tutaj m.in. o enkoderach i dekoderach, bramach HDBaseT, dostępnych również w formie paneli ściennych, konwerterach, także łączących świat NDI-HX i IPMX czy centrlnaj platformie PlexusAV Visual Array, stworzonej aby ułatwić zarządzanie całą siecią urządzeń, zapewnić automatyczne wykrywanie, monitorowanie i konfigurowanie np. złożonych ścian wideo.
Marka EvertzAV, prezentowała w trakcie ISE 2026 wiele rozwiązań z oznaczeniem IPMX-ready jak i IPMX-certified.
Jak ocenia sytuację rynkową specjalista z firmy Studiotech, Jerzy Listwan: „wciąż należy pamiętać, iż na rynku obecne jest również rozwiązanie NDI, które także stało się już dzisiaj swego rodzaju standardem. Jest ono bardzo popularne, ale myślę, iż bardziej w świecie broadcastowym niż w AV. Jednak podstawowa różnica między tymi dwoma popularnymi rozwiązaniami do transmisji sygnałów OverIP, a więc NDI i IPMX to opóźnienia. O ile opóźnienia rzędu kilku, kilkunastu czy choćby kilkudziesięciu milisekund są akceptowalne w świecie broadcastu, to w świecie AV już nie. I właśnie takim rozwiązaniem dla osób poszukujących rozwiązania zapewniającego minimalne opóźnienia są takie standardy, jak IPMX czy ST 2110, w odniesieniu do których mówimy o opóźnieniach rzędu 1 ms”.
Gniazdo RJ-45 zamiast BNC w zaawansowanych kamerach broadcastowych – to zmiana, która już się dzieje!
Potwierdzeniem tego, jak popularny wciąż jest protokół NDI, może być obecność tego standardu chociażby w kamerach PTZ, takich firm jak: Sony, Canon (które jak głoszą zasłyszane w halach pogłoski niedługo już nie tylko będą obsługiwały protokół NDI-HX, ale także pełny, bezkompromisowy NDI) czy Panasonic. Co więcej, sięgnęła po niego również, specjalizująca się w produkcji referencyjnych monitorów podglądowych, marka Swit. W jej ofercie już dzisiaj znajdziemy profesjonalne monitory, które natywnie obsługują właśnie standard NDI!
Jak co roku, marka Sony przygotowała imponującą ekspozycję najnowszych rozwiązań do rejestracji i transmisji obrazu.
Wracając jednak do sedna naszych rozważań. Implementowany już od kilku lat, w wielu rozwiązaniach tworzonych dla świata broadcastu standard ST 2110, jest doskonałym punktem wyjścia do tego, aby kolejne ewolucje poszczególnych urządzeń obsługiwały już nie tylko to rozwiązanie, ale także IPMX.
Departament broadcastowy marki Panasonic zaprezentował w tym roku na swoim stoisku m.in. zaawansowany kontroler kamer PTZ AW-RP200GJ, z obsługą makr, dwoma joystickami i obsługą zarówno kamer SDI, jak i tych transmitujących obraz sieciowo w oparciu o NDI.
Takim przykładem jest chociażby, prezentowana w trakcie ISE 2026, zaawansowana platforma do produkcji wideo na żywo KAIROS, stworzona przez markę Panasonic. Przykładowo dzięki partnerstwu producenta z takimi gigantami wytwarzającymi ekrany LED, jak Brompton Technology, Colorlight czy specjalizującą się w produkcji procesorów do ścian LED firmą Novastar, teraz platforma KAIROS będzie oferowała bezpośrednią obsługę ekranów LED w standardzie ST 2110, ale także IPMX, bez konieczności angażowania dodatkowych konwerterów.
Najnowsze systemy Kairos Core AT-KC200 i AT-KC2000 są w pełni certyfikowane i zgodne z IPMX, co zapewnia płynną transmisję obrazu i dźwięku w środowiskach IP, możliwość przyjmowania i oddawania sygnałów w tym standardzie, bez konieczności angażowania dodatkowych konwerterów, co z kolei zapewnia znacznie bardziej elastyczną integrację w ramach dużych produkcji czy instalacji stałych AV.
Przykładowe studio podcastowe czy youtubowe stworzone w oparciu o rozwiązania marki Sony.
Podsumowanie
Podobnie, jak migracja całego świata AV w kierunku dystrybucji Over IP, tak IPMX był z całą pewnością jednym z najgorętszych i najważniejszych trendów technologicznych obecnych na tegorocznych targach Integrated Systems Europe w Barcelonie i widocznym na stoiskach bardzo wielu rozmaitych marek.
Będziemy z uwagą przyglądali się rozwojowi tego standardu i jesteśmy pewni, iż na łamach naszego magazynu będzie prezentowanych bardzo wiele wykorzystujących go urządzeń oraz licznych wdrożeń, budowanych w oparciu właśnie o IPMX jako główny standard transmisji sygnałów audiowizualnych i sterowania w ramach jednego kabla Ethernet.
Tekst i zdjęcia: Łukasz Kornafel, „AVIntegracje”
